لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

دەوڵەتی ئیسلامی لە بیابانەكانی سوریا و عێراق شوێنپێی خۆی قایمتر دەكات

پێش 4 هەفتە


‎تادێت ترس و دڵەڕاوكێ، لە سەرلەنوێ سەرهەڵدانەوەی رێكخراوی داعش لە ناوچە بیابانییەكانی سوریادا زیاتر دەبێت. جموجوڵەكانی ئەو رێكخراوە و گورزوەشاندنە سەرپێیەكانی، سەرلەنوێ سەرئێشەی بۆ دەوڵەتانی دەستهەبو لە نێو سوریادا دروستكردوە، بەتایبەت روسیا كە هەر زو داعش هێرشیكردە سەری.
 
‎لە ماوەی رابردودا، داعش هێرشەكانی خۆی لە ناوچە بیابانییەكانی سوریادا لە دژی هێزەكانی حكومەتی سوریا و میلیشیا ئێرانییە پشتگیرەكانی سوریا، بەرەو سەر برد، هەر ئەوەش وایكرد حكومەتی روسیا، ئۆپەراسیۆنێكی گەورە لەو ناوچەیە بەناوی 'بیابانی سپی' بكات، بەڵام دوای ئۆپەراسیۆنەكەش، هێرشەكان هەر بەردەوام بون.
 
‎داعش هەر لە سوریادا، نەبوەتە سەرئێشە بۆ حكومەت، بەڵكو لە عێراقیشدا، بەهەمان تاكتیكی بەكارهێنانی بیابان، بە دوای پێگە و شوێنی نوێدا دەگەڕێت.
 
‎چڕبونەوەی هێرشەكان
 
‎رۆژی 29ی ئاب، سەرچاوە ناوخۆییەكانی سوریا هێرشیكی داعشیان بۆ سەر ئەندامانی میلیشیا ئێرانییەكان، كە بەرپرسن لە پاسەوانیكردنی مەزاری 'عەین عەلی' لە قۆریە راگەیاند. تۆڕی دێرزۆر 24 ئاشكرایكرد هێرشەكە ژمارەیەك كوژراو و برینداری میلیشیاكانی لێكەوتوەتەوە. گەورەیی هێرشەكە بەپێی ئەو سەرچاوەیە وایكردوە، فڕۆكە سەربازییەكانی حكومەتی سوریا، بەرپەرچی هێرشەكەی داعش بدەنەوە.
 
‎رۆژی پێشتر لە سەر رێگەی خرافی لە نزیكی باشوری حەسەكە، بۆمبێك بە نەوتگوێزەرەوەیەكی كۆمپانیای قاترچی دا تەقییەوە، كە موڵكی حوسام قاترچی بزنسمانی لایەنگری ئەسەدە و بەهۆیەوە شۆفێری نەوتگوێزەرەوەكە و یاوەرەكەی برینداربون.
 
‎هاوكات بۆمبێكی چێنراو كە كاروانێكی هێزە سەربازییەكانی سوریای كردبوە ئامانج، لە بادیە تەقییەوە. 'عەرەبی جەدید' لە سەرچاوە ناوخۆییەكانی گواستەوە، هێرشەكە بوەتە هۆی كوژرانی چوار سەرباز و برینداربونی 9ی دیكە.
 
‎روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ ئاشكرایكردوە، هێرشەكانی داعش لەو ماوەیەدا بونەتە هۆی كوژرانی 48 سەرباز و میلیشیای لایەنگری ئەسەد، لە نێویاندا ئەفسەران و فەرماندەكان، ئەمە جیا لە برینداربونی دەیانی دیكە و پچڕانی پەیوەندی، لەگەڵ 50 ئەندامی دیكەی ئەو هێزانە. هێرشی فڕۆكەكانی روسیاش لە ناوچەكەدا بوەتە هۆی كوژرانی 22 چەكداری داعش.
 
‎روانگەكە رونیكردوەتەوە "رێكخراوی داعش هێرش و كەمینەكانی خۆی لە ناوچە جیاوازەكانی بیابانی سوریادا ئەنجامدەدات، بەتایبەت لە ناوچەی شوعلە (رۆژئاوای دێرزۆر)، بیابانی بوكەمال (رۆژهەڵاتی دێرزۆر)، رێگەی نێوان دێرزۆر - مەیادین، رێگەی وێستگەی سێیەمی حەمیمیە بەئاراستەی شاری تەدمور لە نزیك حومس، ناوچەی رەسافە لە رەقە و ناوچەی ئەسریا لە حەما و بیابانی سوێدا." هەمو ئەو ناوچانە بە ناوچەی بیابان لە سوریا دادەنرێن.
 
‎عەرەبی جەدید ئاشكرایكردوە داعش، هێرشی پەرت و بەردەوام دەكاتە سەر هەمو ئەو هێزانەی لە ناوچەكانی ناوەڕاستی سوریای ناسراو بەبیابانی سوریادا هەن. هەندێكجاریش داو دادەنێتەوە و چەكدارەكانی هێرشدەكەنە سەر هێزە جیاوازەكان. 
 
‎بیابان لە خزمەتی داعشدا
 
‎سەرچاوەكان كۆكن لەسەر ئەوەی، بیابانەكانی سوریا بونەتە باشترین مۆڵگە بۆ هێرش و مانەوە و خۆحەشاردانی چەكدارەكانی داعش، لە كاتێكدا هێزەكانی روسیا ئۆپەراسیۆنی بیابانی سپی بۆ وەڵامدانەوە بەكوژرانی ژەنەراڵ ڤیاچیسلاڤ گلادكیگ، فەرماندەی هێزەكانی بەرگریی نیشتمانی لایەنگری سوریا، لە ناوچەكەدا ئەنجامدا.
 
‎هومام عیسا، چالاكڤانی سوری، بۆ ماڵپەری مۆنیتۆر ئاشكرایكردوە، "ئەو ناوچە بیابانییەی داعش سودی لێوەردەگرێت، بۆ خۆحەشاردان و هێرشەكانی، روبەرەكەی نزیكەی 80 كیلۆمەتری چوارگۆشەیە، ئەوەش هاوكاریەتی بۆ دەستگیركردنی لەناكاوی هێزەكانی حكومەتی سوریا، كاتێك لە شارێكەوە بۆ شارێكی دیكە دەچن".
 
‎چالاكڤانەكە رونیكردوەتەوە، ناوچە بیابانییەكە تا نزیك سنوری سوریا و عێراق درێژدەبێتەوە و لەوێشەوە بۆ سنوری نێوان سوریا و ئەردەن، ئەمە جیا لە نزیكیی لە شارەكانی رەقە و دێرزۆر.
 
‎عیسا وتویەتی لە مانگەكانی رابردودا، داعش زیانی زۆری لە هێزەكانی حكومەتی سوریا لەو ناوچەیە داوە، هەربۆیە ئێستا روسیا لیوای قودس لە ئۆپەراسیۆن و هێرشەكانیدا بۆ سەر چەكدارەكانی داعش بەكاردەهێنێت.
 
‎لیوای قودس، كۆمەڵەیەكی میلیشیای چەكدارە، ساڵی 2013 لە حەلەب پێكهێنراوە، ئەندامەكانی پێكهاتون لە چەكدارانی فەڵەستینی و چەكداری سوری. ئەو لیوایە ئێستا هێزەكانی لە حەلەب و ئیدلیبەوە بۆ ئەو ناوچەیە دەگوازێتەوە.
 
‎بیابان وەك دوا مۆڵگەی داعش
 
‎سوهەیب عەبدولڕەزاق، رۆژنامەڤانی سوری، ئاشكرایكردوە بونی داعش لە ناوچە بیابانییەكانی سوریادا نوێ نییە، ئەوەی نوێیە خۆرێكخستنەوە و ئەنجامدانی هێرشی بەردەوامە. ئەو بە 'مۆنیتۆر'ی راگەیاندوە، "پێویستە هەمو ئەو هێزانەی كۆنترۆڵی ئەو ناوچەیەیان بەدەستەوەیە (حكومەتی سوریا، روسیا، ئێران و هەسەدە) باش ئەوە بزانن كە رێكخراوەكە تائێستا لەو ناوچەیەدا بەهێزە و لە 2017وە، بەهێزترین ناوچەی ئەو رێكخراوەیە". ئەو زیاتر گوتویەتی "داعش ناوچە بیابانییەكەی كردوەتە چاڵێكی رەش، بۆ هەڵلوشینی هێزەكانی رژێمی سوریا".
 
‎ئەو رۆژنامەڤانە پێیوایە، هێزەكانی ناوچەكە خۆیان رێگەیانداوە داعش بگاتە ئەو ناوچە بیابانییە و تێیدا نیشتەجێ ببێت، لە كاتێكدا ئەو هێزانە لە ماوەی رابردودا بەردەوام پەلاماری دانیشتوانی ناوچەكەیانداوە.
 
‎رۆژنامەڤانەكە دەڵێ "داعش لەو ناوچەیەدا بەئاسانی هەڵدەسورێت، بیابان جێگەیەكی باشە بۆ خۆشاردنەوەی چەكدارەكان، بەتایبەتی لە شەودا"، رونیكردوەتەوە "چەكدارەكانی ئەو رێكخراوە تاك تاكە هێرشەكان ئەنجامدەدەن، ئەوەش بەئامانجكردنیانی لەلایەن فڕۆكەكانەوە هێندەی دیكە قورسكردوە، ئەوان لەناكاو هێرشدەكەن و دیار نامێنن".
 
‎خاڵە لاوازەكانی روسیا و سوریا
 
‎سوهەیب پێیوایە، هەندێك لە میلیشیاكانی رژێمی سوریا لەگەڵ رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی دا كاردەكەن بۆ بەقاچاخبردنی خەڵك و كاڵا، ئەمەش بەپێی رێككەوتنێك، كە دەگوترێ پاش سەردانی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی سوپای پاسدارای ئێران بۆ بنكە سەربازییەكانی سوپاكەی لە بادیە لە ساڵی 2019، كە لەو سەردانەدا وەزیری بەرگریی ئێران، یاوەری سولەیمانی بو، گەڵاڵەكراوە.
 
‎سولەیمانی لەسەرەتای ئەمساڵدا، لەنزیك فڕۆكەخانەی بەغدا، لە هێرشێكی فڕۆكەكانی ئەمریكادا كوژرا.
 
‎بەبڕوای سوهەیب، هۆكاری زۆریی كوژراوانی هێزەكانی روسیا و ئەفسەرەكانی لەو ناوچەیە بۆ "مەشقنەكردنی ئەو ئەفسەرانە لەسەر جەنگی بیابان دەگەڕێتەوە، ئەمە جیا لەوەی ئەفسەرەكانی روسیا شوێنی مینەچێنراوەكانی داعش نازانن".
 
‎زیاتر دەڵێ "هەرچی هێزەكانی رژێمە، هەمو ئەو كردانەی ئەنجامیدەدەن شكستخواردوە، چونكە توانای مرۆیی، تاكتیكی و ماڵیی ئەنجامدانی ئەو جۆرە شەڕەیان نییە، بەتەواوی پشت بەهێزە بیانییەكان دەبەستن، كە ئەوان لای خۆیانەوە ئەزمونی شەڕی راستەوخۆیان لەگەڵ داعش لەو جۆرە دۆخانەدا نییە".
 
‎هەرچی عەبدولڕەحمان عاسف، پسپۆری كاروباری گروپە جیهادییەكانە، دەڵێت: "گرنگترین هۆكار بۆ بەرگەگرتنی داعش لە ناوچە بیابانییەكان، شێوازی رێكخستنی رێكخراوەكەیە". ئەو لە قسەكردنی بۆ 'مۆنیتۆر' گوتویەتی "روسیا لە باسی كوژراوانی داعشدا لەو ناوچەیە، زیادەڕۆیی دەكات، ئەمەش بۆ ئەوەی پێشانیبدات دژایەتی تیرۆر دەكات و بیانو بۆ بونی هێزەكانی لە سوریا و پشتگیریكردنی رژێم، بۆ قەڵاچۆكردنی تیرۆر بگۆڕێت".
 
‎مۆنیتۆر لە دوا بەشەكانی وتارە شرۆڤەییەكەیدا رونیدەكاتەوە داعش لە ماوەی رابردودا، گورزی كوشندەی لە هێزەكانی روسیا داوە، بۆ داهاتوی نزیكیش هەمان پلان پەیڕەو دەكات و هێرشی بۆ سەر شارۆچكەی سوخنە، بەنیازی مانەوە لەو ناوچەیەدا نەبوە، بەڵكو بۆ دەستوەشاندن و پاشەكشە بوە، وەك ئەوەی كردی.
 
‎مۆنیتۆر ئەوەشی خستوەتەڕو كە ئێستا داعش، بەكردەنی و بەپێی گوتەی سەنتەری توێژینەوەی 'جسور'، تەنیا یەك لەسەدی خاكی سوریای لەژێر دەستدایە، بەڵام ئەوەی جێگەی مەترسییە، رێكخراوەكە چەندین رێگەی گرنگ و ستراتیژی و لابەلای لە ناوچەكانی بیابان، لە ژێر دەستدایە و ئەوەش هەڕەشەی بەردەوام دەخاتە سەر ئەو هێزانەی سوریا و روسیا لە ناوچەكەدا.
 
هێرشەكە تەنها سەرەتایە

لەژێر ئەم ناونیشانەی سەرەوەدا، چارلز لیستەر، بەڕێوەبەری بەشی قەڵاچۆكردنی تیرۆر لە پەیمانگای رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە وتارێكدا ئاماژەی بەوەداوە كە دوای ساڵێك لە كۆنترۆڵكردنی دوا پێگەی داعش لە سوریادا كە ناوچەی باغۆز بو، ئێستا جارێكی دیكە مەترسییەكانی داعشێكی نوێ، بەرۆكی بەناوچەكە گرتوەتەوە.
 
‎رۆژنامەی ئەلشەرق ئەلئەوسەت وتارەكەی لیستەری بڵاوكردوەتەوە و دەڵێ "روبەڕوبونەوەی ئەو كۆپییە نوێ و نەرم هەڵسوڕاوترەی داعش، ئاڵۆزترە، چونكە جەنگەكە بەرامبەر رێكخراوێكی تیرۆریستییە، لە ناوچەیەكی دیاریكراودا نییە و سنورەكانی ئاشكرا نین. ئەمە پێویستی بە بەرپەرچدانەوەی ئەو هێزە هەیە بە بەكارهێنانی تاكتیكەكانی سەپاندنی یاسا".
 
‎وتارەكە تێیدا هاتوە "ئەو جۆرە نوێیەی شەڕ، پێویستی بەهەوڵی زۆر بۆ كۆكردنەوەی زانیارییە هەواڵگرییەكان هەیە، لەگەڵ بەردەوامبون لە فڕینی فڕۆكەكان بەناوچەكەدا. بڵاوەپێكردنی ئەو هێزانەی مەشقی زۆر باشیان پێدراوە و توانای نمایشیان لە هێڵەكانی پێشەوە هەیە، بەشێوەیەك كە شارەزایی تەواوی لەسەر ژینگەی ناوچەكە هەبێت".
 
‎چارلز جیاوازی ئەوەی ئاماژەپێداوە، كە دۆخی ئێستای بیابانەكانی سوریا لەو ناوچانەدا شپرزەیە كە لە ژێر دەستی هێزەكانی روسیا و حكومەتی سوریادایە، لە كاتێكدا هەسەدە كە بەشێكی بیابانی بەدەستەوەیە و ئەمریكا هاوكاریەتی، ئارامیی ئەو ناوچانەی پاراستوە.
 
‎نوسەرەكە رونیكردوەتەوە مانگی نیسانی 2019، سەرەتای سەرهەڵدانەوەی داعش بوە لە ناوچەی بیاباندا، ئەمەش پاش كوشتنی 65 ئەندامی هێزەكانی حكومەتی بەشار ئەسەد. دیارنەمانی دو كەتیبەی سوپای سوریا بۆ ماوەی 48 كاژێر، دوای ئەوەی بۆ چەندین كاژێر داعش گەمارۆیدان، لەگەڵ دیارنەمانی مەفرەزەیەكی هێزە روسییەكان، كە چەكدارەكانی داعش بۆسەیان بۆ دانابونەوە.
 
‎بەبڕوای چارلز گەورەترین هێرش كە داعش لە ماوەی ساڵی رابردودا لە دونیادا ئەنجامیدابێت، ئەو هێرشە بو كە كردیە سەر شارۆچكەی سوخنە لە رۆژانی 9 و 10ی نیساندا و بەپێی سەرچاوە سورییەكان، بوە هۆی كوژرانی زیاتر لە 10 ئەندامی هێزەكانی سوریا، لە كاتێكدا نوسەرەكە پێیوایە ژمارەی قوربانییەكان زۆر لەوە زیاتر بوە كە راگەیەنراوە، بەتایبەت كە پەرچەكرداری هێزەكانی روسیا بۆ هێرشەكە هێندە گەورەبو، وەك نوسەرەكە دەڵێ "ماوەی 36 كاژێر بە فڕۆكە و هێلیكۆپتەر و هێزی جیاواز، هێرشی كردە سەر ئەو ناوچەیە بۆ تێكشكاندنی داعش".
 
‎خاڵە بەهێزەكانی داعش لە بیاباندا
 
‎لەسەرەتای ئەمساڵەوە، جۆر و ژمارە و قەبارەی هێرشەكانی داعش لە بیابانی سوریادا بەردەوام رو لە زیادبونە، ئەمە هاوكاتە لەگەڵ هەوڵی بەندكراوەكانی ئەو رێكخراوە، بۆ هەڵهاتن لە بەندیخانە و كەمپە جیاوازەكانی ناو سوریا، لە نێویاندا بەندیخانەی سناعە لە نزیك حەسەكە و كەمپی ئەلهۆل لە هەمان شار. 'ساسەپۆست' لە شرۆڤەیەكی نوێی سەرهەڵدانەوەی داعش لە بیابانەكانی سوریادا، ئاماژەی بەوەداوە، تۆبۆگرافیا و بەرز و نزمییەكانی ئەو ناوچانە، پێگەی باشن بۆ خۆحەشاردان و خۆپاراستنی چەكدارەكانی داعش.
 
‎راپۆرتەكە رونیدەكاتەوە "فراوانیی ناوچەكە، شوێنی خۆحەشاردان، لە نێو تەپۆڵكە و ئەشكەوتەكان، خاڵی بەهێزی رێكخراوەكەیە لە ناوچەكەدا، تەنانەت هەندێك چاودێر پێیانوایە، داعش لەو ناوچانەدا سەنتەری گەورەی كۆكردنەوەی هێزەكانی بونیادناوە. پێشتر و لە ساڵانی 2014 و 2015دا، داعش كاری بۆ دروستكردنی حەشارگە و پێگە نهێنییەكانی خۆی كردوە و ئێستا ئیدی سودیان لێوەردەگرێت، بەتایبەت كە رێگەكانی بیابان لەسەر سنوری نێوان عێراق و سوریا لەبەردەمی چەكدارەكانیدا كراوەن، حكومەتی سوریاش رێگەخۆشكەربو بۆ ئەو كارە، كاتێك لە رێگەی چەند پێكهاتنێكەوە، رێگەیدا ئەندامانی داعش لە باشوری دیمەشق و درعاوە بۆ بیابانی وڵاتەكە بگوازرێنەوە".
 
‎راپۆرتەكەی ساسەپۆست دەڵێ ناوچەكە لەلایەن داعشەوە بەهۆی هێرشە چەتەییەكانییەوە، وەك خاڵی سڕینەوەی هەمو هێزەكانی لێهاتوە، "لەسەرەتای ئەمساڵەوە كۆمەڵە بچوكەكانی رێكخراوەكە هێرشدەكەنە سەر هێزەكانی رژێم، روس و ئێرانی و هێزەكانی هەسەدەش. رێكخراوەكە ئەمساڵ بەردەبازی گەورەی ناوە لە جۆر و كوالیتی هێرشەكانیدا و روبەری جوگرافیی بەردەمیشی فراوانتر كردوە".
 
‎سەدرەدین كینۆ، شرۆڤەكاری سوری لە بواری بزوتنەوە چەكدارەییەكان پێیوایە "هێرشە لەناكاو و خێراكان كە مانگی جارێك یان دوجار رودەدەن، سەركەوتنێكی گەورەیە بۆ داعش، چونكە ئێستا رێكخراوەكە كۆنترۆڵكردنی زەوی ناوێت، بەڵكو تەنیا سەلماندنی مان و بەردەوامبونی خۆی دەوێت".
 
‎داعش لە نێو چوارگۆشەی غەنیمەكانی روسیادا
 
‎روسیا كە دەستی باڵای لە ئاراستەی شەڕ و پشتگیركردنی حكومەتی سوریادا هەیە، هەر زو دەستیكرد بەچنینەوەی غەنیمەكانی جەنگی سوریا، بیابانی سوریا ئەو كانە زێڕەبو كە روسییەكانی راكێشا، بەتایبەت كانەكانی فۆسفات و غازی ناوچەكە. حكومەتی سوریا هاوكاربو لەوەی روسەكان سامانی ئەو ناوچەیە وەك غەنیمە بەدەست بهێنن. هەر بۆیەش روسەكان دەستیان بەگەڕان بەدوای سەرچاوە سروشتییەكان كرد.
 
‎ماڵپەری ساسەپۆست پێیوایە ئەوەی روسەكان لە بیابان بەشوێن چنینەوەیدا دەگەڕان، پێویستیكرد لەسەریان بونی سەربازیی لەگەڵدا بێت. ئەو بونە سەربازییەی ئەوانیش لە ناوچەكەدا، وایكرد بەئاسانی ببنە ئامانجی هێرشەكانی داعش، وەكئەوەی لە 18ی ئابی ئەمساڵدا رویدا، كاتێك ژەنەراڵە روسییەكەیان كوشت.
 
‎روسیا كە پێشبینی هێرشێكی لەو شێوەیە و كوژرانی ژەنەراڵێكی پایەبڵندی هێزەكانی بەو ئاسانییە نەدەكرد، هەر زو ئەمریكا و هەسەدەی بە ئاسانكاری بۆ داعش تۆمەتباركرد. گوتەبێژی هێزە روسییەكانی ناو سوریا، دانیبەوەشداناوە كە چالاكییەكانی داعش لە ناوچەكەدا رو لە زیادبونن، "زیادبونی بەرچاو لە چالاكییە چەكدارییەكان لە ناوەڕاستی سوریا هەستی پێدەكرێت، لەگەڵ چالاكبونەوەی چەكدارەكانی داعش كە پێگەو شوێنی خۆیان قایمكردوە و تواناكانیان بەدەستهێناوەتەوە، ئەمەش پاش لێخۆشبون و ئازادكردنی ئەندامەكانی داعش، لەلایەن ئیدارەی خۆسەری لە رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە".
 
‎مایكل نایتس، توێژەری پەیمانگای واشنتن بۆ توێژینەوەكانی رۆژهەڵاتی دور، سەرهەڵدانی كۆرۆنا لە ماوەی رابردودا، لە ناوچەكە بە دیاری ئاسامان بۆ داعش ناودەبات كە رۆڵی هەبوە لە كۆتوبەندكردن و سنورداركردنی چالاكیی هێزە سەربازییەكانی دژ بە داعش، لە كاتێكدا ئەوە رێگەی بۆ خۆرێكخستنەوە و جوڵەی بەردەوام و پەیوەندی دروستكردنەوە لەناو چەكدارەكانیدا رەخساندوە.
 
‎نایتس پێشبیندەكات لە ماوەی داهاتودا، داعش هێرشە لەناكاوەكانی زیاتر بكات، "هێز بۆ تۆقاندنی دانیشتوانی ناوچەكە بەكاربهێنێت و پارەیان لێبسەنێت، ئەمەش تواناكانی زیاد دەكات و دەتوانێ چەكی باشتر بەردەست بخات بۆ لێدانی هێزەكانی ناوچەكە". 
 
‎ئەو نوسەرە، هۆكارێكی دیكەی باڵادەستبونی داعش لەو ناوچەیەدا بۆ زەحمەتیی كێوماڵكردنی ناوچەكان لەلایەن هێزەكانی سوریا، ئێران و روسیاوە دەگێڕێتەوە، چونكە وەك ئەو دەڵێ داعش مەفرەزەی بچوك بچوكی هەیە و ئەوەش دۆزینەوە و دەستگیركردنی چەكدارەكانی زەحمەت دەكات. بەدەر لەوانەش، راپۆرتەكە رونیكردوەتەوە، داعش سەرانە لە دانیشتوانی ناوچەكە دەسەنێت، ئەو سەرانەیەش بۆ پارەدان بە هێزەكانی سوریا بەكاردەبات، لەپێناو پەڕینەوە لە ناوچە جیاوازەكان و چاوپۆشی ئەو هێزانە لە بونی چەكدارەكانی داعش.
 
‎سەنتەری سیاسەتی جیهانی (CGP) ئاشكرایكردوە سوریا و هاوپەیمانەكانی، بێتوانان لە مامەڵەكردن لەگەڵ سەرهەڵدانەوەی داعش لە بیابان، "بەتایبەت كە رێكخراوەكە بەردەوام دەبێت لە باڵكێشان بەرەو باكور و رۆژئاوای وڵاتەكە و بەدەستهێنانی چەكی قورس لە كۆگاكانی هێزەكانی سوریا لەو ناوچانە، بەتایبەت كە گەندەڵیی ئەفسەرە سوریەكان، بەدەستهێنانی چەك بۆ داعش ئاسانتر دەكات".
 
‎پەڕینەوە بۆ بیابانەكانی عێراق
 
‎پێدەچێت سەرهەڵدانەوەی داعش لە بیابان، تەنیا بە سوریاوە پەیوەست نەبێت، بەڵكو هەروەك چۆن لەسەرەتادا، داعش كاتێك خەلافەتی راگەیاند، سنورەكانی نێوان سوریا و عێراقی سڕییەوە، ئەمجارەش لەسەرهەڵدانەوە بیابانییەكەیدا، هەمان كار بكات و هیچ بونێك، بۆ سنورەكانی نێوان ئەو دو وڵاتە دانەنێت، لە كاتێكدا بەشێكی بەرچاوی سنوری نێوان سوریا و عێراق، بیابانە لە هەردو دیویدا.

ماڵپەری ئیرفەع سەوتەك كە ماڵپەرێكی عێراقی بایەخدەر بە روداوەكانی وڵاتەكەی، لە راپۆرتێكدا تیشكی خستوەتە سەر چالاكبونەوەی داعش، لە ناوچە بیابانییەكانی رۆژئاوای عێراق كە هاوسنوری سوریایە.
 
‎راپۆرتەكە لە ژێر ناوی "بیابان و گوندە چۆڵەكان.. مۆڵگە ئارامەكەی داعش"، ئاماژەی بەچالاكبونەوەی چەكدارانی ئەو رێكخراوە لە ناوچەكە داوە و دەڵێ لە ناوچەكانی دەوروبەری باكوری نەینەواوە، تا كەركوك و سەڵاحەدین و دەروازەكانی بەغدای پایتەخت، لەوێشەوە بۆ رۆژئاوای وڵات تا دیالە و رۆژئاوای ئەنبار، رۆژانە لانیكەم چالاكییەكی داعش رودەدات.
 
‎وەك ماڵپەرەكە دەڵێ، بەهەمانشێوە هێرشەكانی ئێرەش، تاكتیكی و خێران و پاشەكشەی خێرا و خۆحەشاردانیان بەدوادا دێت. بەڵام هێرشەكان قۆستنەوەی بۆشایی و خاڵی لاوازی هێزە ئاسایشییەكان و پلانە سەربازییە دانراوەكانە، بۆ كۆنترۆڵكردنی ئەو ناوچانەی پێشتر لەژێر دەستی داعش دەرهێنراون.
 
‎عەلا حەمەد، كە ئەفسەری پێشوە لە سوپای عێراق، رایگەیاندوە "شانە نوستوەكانی داعش لە ناوچەكەدا دەستیان بەجموجۆڵ كردوەتەوە". ئەو گوتویەتی ئەوەی داعش دەیقۆزێتەوە، "ئەو ناوچانەن كە خاڵی سەربازییان تێدا نییە، یان دورەدەستن".
 
‎چەكدارەكانی داعش وەك ئیرفەع سەوتەك دەڵێ، بۆمب لەسەر رێگاكان دادەنێنەوە، كاروانەكانی سوپا و حەشدی شەعبی دەكەنە ئامانج، ناوە ناوەش هێرشی چەكداری دەكەن، وەك ئەوەی دو هەفتە لەمەوبەر كردیانە سەر شارۆچكەی شۆرە لە باشوری رۆژئاوای نەینەوا، ئەوەش گەشەیە لە شێوازی هێرشەكاندا.
 
‎دانیشتوانی ئەو ناوچەیە بە ماڵپەرەكەیان راگەیاندوە، ناوچە كشتوكاڵییەكان و گوندە چۆڵكراوەكان، باشترین مۆڵگەی خۆمەڵاسدانی داعشە لە ناوچەكەدا.
 
‎بەپێی قسەی شارەزایانی سەربازی بۆ ماڵپەرەكە، نەبونی رێگە و بنكەی سەربازیی ئامادە لە ناوچەكەدا، وایانكردوە داعش لە روی كاتەوە سود لە هێرشەكانی ببینێت، "دوای ئەنجامدانیان، دەستبەجێ پاشەكشە دەكات و كاتێك هێزە هاوكارەكان دەگەن، چەكدارەكان شوێنبزربون".
 
‎لەسەر ئەو بابەتە، ماڵپەرەكە قسەی لەگەڵ عەمید یەحیا رەسوڵ، گوتەبێژ بەناوی فەرماندەی هێزە چەكدارەكانی عێراق كردوە، كە پێیوایە "بڵاوەپێكردنی یەكە سەربازییەكان لە ناوچە بیابانییەكانی عێراقدا كە 40 لەسەدی روبەری وڵاتەكە پێكدەهێنێت، ئەستەمە". ئەو گوتویەتی هێزەكانیان لەمەودوا پەنا بۆ شێوازی چاودێری لە رێگەی فڕۆكەوە دەبەن، لەگەڵ سودبینین لە هەواڵگری.
 
‎هێرش لە 11 بەرەی جیاوازەوە
 
‎وتەبێژی هێزەكانی عێراق، بە هەمان ماڵپەری راگەیاندوە، ئەوان لەسەر فەرمانی سەرۆكوەزیرانی عێراق، لە ماوەی رابردودا هێرشێكی فراوانیان لە هەمو ناوچە بیابانییەكانی وڵاتەكەدا ئەنجامداوە كە لە 11 بەرەی جیاوازەوە، هێزە عێراقییەكان هێرشیان كردوە و كێوماڵی ناوچەكەیان كردوە.
 
‎یەحیا ئاشكرایكردوە ئەو هێرشە "كوژرانی كۆمەڵێك داعش و تێكشكاندنی ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراو و بۆمبی دەستی و دەستبەسەرداگرتنی چەندین بەڵگەنامەی لێبەرهەمهاتوە".
 
‎بیابان.. ئەو ناوچەیەی سەركەوتن تێیدا ئەستەمە
 
‎ئێستا پلان و كارەكانی داعش بۆ ماوەی نزیكی داهاتو، لە خۆسەلماندن و گورز وەشاندن لە هەردو بەری سنور لە نێوان سوریا و عێراق، لەناوچە بیابانییەكان، پلانێكی رون و ئاشكرایە. لە دیوی سوریادا پشێوی و فرەیی هێزەكانی سەر زەمین، یارمەتیدەربون بۆ گەشانەوەی داعش. لە دیوی عێراقیشدا ناكۆكییە ناوخۆییەكان و سەرقاڵبون بە میلیشیاكان و گەندەڵیی فراوانی دەوڵەت، هاوكات فشاری زۆر بۆ سەر هێزەكانی هاوپەیمانان، لەپێناو دەرپەڕاندنیان لە وڵاتەكە، لەلایەن میلیشیا پشتگیریكراوەكانی ئێرانەوە، هەلی باشی داوەتە دەست داعش بۆ گورزوەشاندن و زیندوبونەوە.
 
‎لە كاتێكدا سوریا و ئێران و روسیا لەسەر خاكی سوریا، خەمی سەرەكی لە دەرپەڕاندنی هێزەكانی ئەمریكا دەخۆن و پێیەوە سەرقاڵن، لە عێراقیش هەموان سەرقاڵی كێشەكانی ناو وڵاتەكەن، پێناچی بەو ئاسانییە مەترسییەكانی سەرهەڵدانەوەی داعش، لەو دو وڵاتەدا سەرنجی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی رابكێشێت، چونكە هێزی سەرەكی لە روبەڕوبونەوەی داعش لە هەردو وڵاتەكەدا كە ئەمریكایە، سەرقاڵكراوە بە هێرشی بەردەوام بۆ سەر كاروانی هێزەكانی لە عێراق و لە دورایی هەزاران كیلۆمەتریش، بیركردنەوەی سەرەكی لە ئاستی ناوخۆدا، لەسەر ئەوەیە، كێ لە دوای مانگی تشرینی یەكەمەوە، دەبێتە سەرۆكی وڵات. هەمو ئەمانە و جوگرافیای سەخت و پێكهاتەی ئاڵۆزی تۆبۆگرافیای بیابان، سەركوتكردنەوەی ئاسانی داعشیان لە پێگە تازەكانیدا، یەكجار ئاڵۆز كردوە.
سەرچاوە/ روداو

نوێترین

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure