لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

هیندۆسیه‌ت:
ڕێگای چوون به‌ره‌و یه‌زدان به‌ دانایی(بەشی سێیەم و کۆتایی)

23/09/2018


نوسینی: د.هوستن سمیپ
وه‌رگێڕانی بۆ كوردی: كارزان حسین

 

 

ئه‌و گه‌نجه‌ی تازه‌ چووه‌ته‌ ژیانی هاوسه‌رێتیه‌وه‌ كه‌له‌ حاڵه‌تێكی خۆشه‌ویستیدا ده‌ژی ته‌نها بۆ خۆی كارناكات. چونكه‌ كاتێك به‌ كاره‌كانی هه‌ڵده‌سێت، له‌ بیركردنه‌وه‌ له‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی جودانابێته‌وه‌. ئه‌م سه‌رقاڵبوونه‌ به‌ خۆشه‌ویسته‌كه‌یه‌وه‌ مانا ده‌به‌خشێته‌ هه‌مو كاره‌كانی و ئامانجه‌كه‌ی دیاریده‌كات. هه‌روه‌ك حاڵه‌تی به‌نده‌یه‌كی وه‌فادار كه‌ خۆی ته‌رخان كردوه‌ بۆ خزمه‌تكردنی خاوه‌نه‌كه‌ی، كه‌ داوای هیچ شتێك نه‌كات بۆ خۆی، به‌ڵكو به‌ ئه‌ركه‌كه‌ی هه‌ستێت له‌به‌ر ڕه‌زامه‌ندی خاوه‌نه‌كه‌ی به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت. به‌ هه‌مان شێوه‌ی شادومانی كه‌سێك كه‌ خۆی ته‌رخانكردوه‌ بۆ یه‌زدان تاكه‌ خه‌می ڕه‌زامه‌ندی یه‌زدانه‌. له‌كاتێكدا خۆی داوه‌ته‌ ده‌ست یه‌زدان به‌گشتی، وای لێهاتوه‌ له‌كاتی پاڕانه‌وه‌دا توشی گومان و دڵه‌ڕاوكێ ده‌بێت له‌و ژیانه‌ی كه‌ توانای نیه‌ به‌سه‌ریدا.

 

وه‌ك ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ هه‌رگیز توشی نائومێدی نابن، چونكه‌ هه‌وڵناده‌ن بۆ به‌ده‌ست هێنانی شتێك هه‌تا نائومێد بن له‌كاتی له‌ده‌ستدانیدا! به‌ڵكو هه‌مو ئه‌وه‌ی داوای ده‌كه‌ن بریتیه‌له‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سه‌دا بن كه‌ لایه‌نگیری ده‌كه‌ن. ئه‌وان به‌ باشی كارده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر مێژوو له‌كاتێكدا گۆڕا ئه‌وا خه‌ڵك نین كه‌ ده‌یگۆڕن، به‌ڵكو مێژوونوسه‌ ده‌یگۆڕێت له‌كاتێكدا خه‌ڵكی ده‌بینێت گه‌یشتون به‌و خاڵه‌ی كه‌ ده‌یانه‌وێت بیگۆڕن. خه‌ڵكی له‌ مێژوودا كاتێك توشی دڵه‌ڕاوكێ ده‌بن له‌باره‌ی ده‌رئه‌نجامی كاره‌كانیان، بیركردنه‌وه‌یان له‌باره‌ی ئه‌زه‌لیه‌ته‌وه‌ له‌ده‌ست ده‌ده‌ن، ئه‌گه‌ر كاره‌كانیان دایه‌ ده‌ست یه‌زدان ئه‌وا ده‌رباز ده‌بن له‌ كۆیلایه‌تی ده‌ریای مه‌رگ. ((به‌و كاره‌ هه‌سته‌ كه‌ پێویستی ئه‌نجامی بده‌یت به‌بێ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ست بیت پێوه‌ی... هه‌مو كاره‌كانت بده‌ره‌ ده‌ست من... خۆت ده‌رباز بكه‌ له‌ چاوچنۆكی و خۆپه‌رستی. بجه‌نگه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی بشڵه‌ژێیت و نیگه‌ران بیت.))(14).   

ته‌نها به‌ وازهێنانی مرۆڤ له‌ داواكاریه‌كانی له‌باره‌ی كاره‌كانیه‌وه‌، به‌ داواكردنی سه‌ركه‌وتنه‌وه‌، ئه‌وا كاره‌كانی یۆگیكاری كارما (واته‌ ئه‌نجامده‌ری یۆگا له‌جۆری كردار) شوێنه‌واری نابێت له‌سه‌ر خاوه‌نه‌كه‌ی هه‌تا "منی باڵا" به‌هێز بكات. ئه‌و هیچ جێ په‌نجه‌یه‌ك جێناهێڵێت له‌ مێشكیدا كه‌ شوێنه‌وارێكی باش یان خراپی هه‌بێت له‌ داهاتودا. به‌م كاره‌ كه‌سی شوێنكه‌وتو كارده‌كات له‌ژێر كاریگه‌ری هه‌ڵسوكه‌وته‌ كه‌ڵه‌كه‌بووه‌كانی كاره‌كانی پێشووی به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌ڵسوكه‌وتی نوێ به‌ده‌ست بهێنێت. كاردانه‌وه‌ی مرۆڤ به‌ئاڕاسته‌ی ئه‌م بیركردنه‌وانه‌ هه‌رچیه‌ك بێت ئه‌وا ئه‌سته‌م نیه‌ ڕاستی ده‌رونی ببینێت بۆ هاوشێوه‌ی ئه‌م شێوازانه‌. ئاده‌میزادی گوێڕایه‌ڵ بۆ ئه‌وانی تر به‌ته‌واوی به‌هیچ شێوه‌یه‌ك بوونی نیه‌.

 

له‌كاتێكدا یه‌كێك له‌ كۆیله‌ ڕه‌شپێسته‌كان ده‌ستی یان قاچی بریندار ده‌بوو ده‌یوت: "گرنگ نیه‌! ئه‌مه‌ ده‌ستی خاوه‌نه‌كه‌مه‌". كه‌ له‌ناو خودیدا هه‌ستی خاوه‌ندارێتی نیه‌. یه‌كێك له‌ ئیسپانیه‌كان ئه‌م خاڵه‌ی ڕوون كردوه‌ته‌وه‌و ده‌ڵێت: ((ئایا ده‌ته‌وێت نه‌بینراو بیت؟ بیر له‌ خۆت مه‌كه‌ره‌وه‌ بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ، ئه‌وسا هه‌ست به‌وه‌ ده‌كه‌یت كه‌س ناتبینێت!)). تائێستا قسه‌كردنمان له‌باره‌ی یۆگای كرداره‌وه‌ بوو سه‌باره‌ت به‌ كه‌سه‌ ئه‌ڤینیه‌كان، به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌ كه‌سانی ئه‌قڵانی یۆگای كردار (وه‌ك ڕێگایه‌ك به‌ره‌و یه‌زدان) ئاڕاسته‌یه‌كی تر ده‌گرێته‌به‌ر. به‌ڵێ كلیله‌كه‌ لای ئه‌وان به‌هه‌مان شێوه‌: "ئه‌و كاره‌ی ده‌بێته‌هۆی دروستبوونی مرۆڤێكی خۆنه‌ویست". به‌ڵام چوارچێوه‌ی ده‌رونی بۆ كردار لێره‌دا جیاوازه‌. فه‌یله‌سوفه‌كان مه‌یلی بینینی بیرۆكه‌ی بوونی ڕه‌های بوونه‌وه‌ر ده‌كه‌ن له‌ قووڵاییه‌كانی خودی مرۆڤ، بیرۆكه‌یه‌كی به‌ماناتر له‌ بیرۆكه‌ی "باوكی ئاسمانی، شكۆدار له‌ هه‌ڵسوكه‌وتیدا، باڵاده‌سته‌ به‌سه‌ر خه‌ڵكی و جیهاندا فه‌رمانڕه‌واییان ده‌كات به‌ خۆشه‌ویستیه‌ هه‌میشه‌ییه‌كه‌ی".

 

دواتر شایسته‌تره‌ كه‌ هه‌ڵسوكه‌وتیان له‌گه‌ڵ یۆگای كرداردا مامه‌ڵه‌كردنێك بێت تێڕوانینی یه‌كه‌میان بۆ به‌دیبهێنێت. نهێنی ئه‌م ده‌ستپێكردنه‌ شاردراوه‌ته‌وه‌ له‌ جیاكردنه‌وه‌یان له‌ یه‌كتر. به‌شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت شاردراوه‌ته‌وه‌ له‌ كێشانی هێلێكی جیاكه‌ره‌وه‌ له‌نێوان ده‌رونی ڕۆچوو له‌ كاردا، ده‌رونی هه‌میشه‌یی كه‌ دووره‌ لێوه‌ی. گرنگیدانی مرۆڤ به‌ جۆرێك له‌ كار، زۆرجار هه‌ڵقوڵاوی سودێكی خوازراوه‌ كه‌ ده‌رون به‌ده‌ستی دێنێت له‌ كاركردندا، واته‌ له‌و به‌روبوومی مادیه‌ی به‌ده‌ستی ده‌هێنێت له‌ڕێگه‌ی ئه‌م كاره‌وه‌. ئاشكرایه‌ هاوشێوه‌ی ئه‌م هیوا و خه‌ونانه‌ ده‌شێت فووبكاته‌ "منی باڵا" و ئه‌ستوری نێوان ده‌رونمان زیادده‌كات كه‌ ده‌ركیپێده‌كه‌ین به‌ ئاگاییمان كه‌له‌ ژێره‌وه‌یدا حه‌شاردراوه‌.

ئه‌و ڕێگایه‌ی ده‌مانبات به‌ره‌و ڕوناكبوونه‌وه‌ بریتیه‌له‌و كاره‌ی "ڕۆح ده‌بات به‌ره‌و جودابوونه‌وه‌ی ته‌واو له‌ ده‌رونی بكه‌ری كاره‌كه‌.". كاربه‌ده‌سته‌كه‌ لێره‌دا ده‌ست به‌ كاره‌كه‌ی ده‌كات به‌ دیاریكردنی ڕاستی ده‌رونی به‌وه‌ی بوونه‌وه‌رێكی هه‌میشه‌ییه‌، ئه‌وه‌ی به‌ كاره‌كه‌ی هه‌ڵده‌سێت ده‌رونی ئه‌نجامده‌ری كاره‌كه‌یه‌ به‌ ته‌نها، به‌ڵام خودی ڕاسته‌قینه‌ی په‌یوه‌ست نیه‌ به‌ كاره‌كه‌یه‌وه‌ و پێی هه‌ڵناسێت. "پێویسته‌ له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ی ده‌ركده‌كات به‌ ڕاستی به‌م شێوه‌یه‌ بیربكاته‌وه‌: من هه‌رگیز به‌هیچ كارێك هه‌ڵناسم، وێڕای ئه‌وه‌ی ده‌بینم و ده‌بیستم و هه‌ستده‌كه‌م و بۆن ده‌كه‌م و ده‌چێژم و ده‌ڕۆم و ده‌خه‌وم و هه‌ناسه‌ده‌ده‌م و ده‌دوێم و چاوه‌كانم ده‌كه‌مه‌وه‌ و دایانده‌خه‌م، به‌و باوه‌ڕه‌ی هه‌سته‌كان كارده‌كه‌ن و جموجوڵده‌كه‌ن له‌نێو شته‌ هه‌ست پێكراوه‌كاندا"(15).

له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچونی یۆگیكار له‌ دیاریكردنی ناسنامه‌ ڕاسته‌قینه‌كه‌ی له‌ ده‌رونی كۆتاداره‌وه‌ بۆ ناسینه‌وه‌ی به‌وه‌ی له‌ڕاستیدا ده‌رونی ناكۆتایه‌، به‌مجۆره‌ گرنگی نادات به‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ی له‌ كاره‌كه‌یه‌وه‌ به‌ده‌ستی ده‌هێنێت له‌سه‌ر ده‌رونی كۆتادار، ڕۆژ له‌دوای ڕۆژ ده‌ركپێكردنی زیادده‌كات بۆ ڕاستی وته‌كه‌ی "گیتا" gita : "خاوه‌ندارێتی ڕه‌وایه‌تی ته‌نها به‌كاركردنه‌، نه‌ك به‌ به‌روبوومه‌كانی"، دواتر گرنگی كاركردن سه‌باره‌ت به‌ ئه‌و ئه‌ركێكه‌ له‌به‌ر ئه‌ركێكی تر.
((ئه‌وه‌ی به‌ كاره‌كه‌ی هه‌ڵده‌سێت
ئه‌وه‌ی پێویسته‌ جێبه‌جێی بكات وه‌ك ئه‌ركێك
گرنگی نادات به‌ به‌روبومی كاره‌كه‌ی 
ئه‌و كه‌سه‌ یۆگیكاری ڕاسته‌قینه‌یه‌))(16)

لێره‌وه‌ چیرۆكی ئه‌و یۆگیكاره‌ ده‌ستپێده‌كات كه‌ دانیشتبو له‌سه‌ر كه‌ناری ڕوباری گانج دوپشكێكی بینی له‌به‌رده‌میدا كه‌وته‌ ناو ئاوه‌كه‌وه‌. به‌وهۆیه‌وه‌ ده‌ستی درێژكرد و له‌ ئاوه‌كه‌ ده‌ریهێنا سه‌رئه‌نجام پێوه‌یدا. دوای ئه‌وه‌ به‌چه‌ند ساتێك دوپشكه‌كه‌ بۆ جاری دووه‌م كه‌وته‌وه‌ ناو ئاوه‌كه‌، دوباره‌ یۆگیكاره‌كه‌ له‌ئاوه‌كه‌ ده‌ریهێناو ڕزگاری كرد به‌ڵام دوباره‌ پێوه‌ی دا! ئه‌م كرداره‌ بۆ دوو جاری تر دوباره‌بوویه‌وه‌، له‌وكاته‌دا كه‌سێك كه‌ سه‌یری ئه‌م دیمه‌نه‌ی ده‌كرد سه‌رسام بوو، له‌ یۆگیكاره‌كه‌ی پرسی: بۆچی به‌رده‌وامی له‌ ڕزگاركردنی دوپشكه‌كه‌ له‌كاتێكدا تاكه‌ پاداشتی بۆ تۆ پێوه‌دانه‌كه‌یه‌تی؟ یۆگیكاره‌كه‌ له‌ وه‌ڵامدا پێیووت: كاری دوپشك پێوه‌دانه‌ و كاری یۆگیكار ڕزگاركردنی ئه‌وانی تره‌ هه‌تا له‌ توانایدا بێت.

ئه‌نجامده‌ری یۆگای كردار هه‌وڵ ده‌دات هه‌مو كارێك بكات وه‌كئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ تاكه‌ شتێك بێت كه‌ پێویسته‌ له‌سه‌ری ئه‌نجامی بدات، ئه‌گه‌ر ئه‌نجامی دا یان ناچاربوو وازی لێبهێنێت بۆئه‌وه‌ی به‌ كارێكی تر هه‌ستێت، به‌هه‌مان جۆش و خرۆشه‌وه‌ به‌و كاره‌ هه‌ستا. ئه‌و هه‌وڵ ده‌دات بۆ تێڕامان به‌شێوه‌یه‌كی ته‌واو له‌سه‌ر هه‌مو كارێك، به‌ته‌واوی خۆی ته‌رخان ده‌كات بۆ ئه‌و كاره‌ و بیرناكاته‌وه‌ له‌ هیچ كارێكی تر له‌و كاته‌دا(17). ئه‌و هه‌مو هێزی خۆی به‌كاردێنێت بۆ له‌ جێبه‌جێكردنی هه‌مو كارێك كه‌ بۆی دانراوه‌، چونكه‌ ئه‌نجامنه‌دانی واته‌ خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دانی بۆ ئه‌و ته‌مه‌ڵیه‌ی به‌ ساده‌یی هاوواتای خودپه‌رستیه‌. به‌ڵام ته‌نها به‌ هه‌ستانی به‌و كاره‌، به‌ته‌واوی خۆی جیاده‌كاته‌وه‌ له‌ كاره‌كه‌ی و شوێنه‌واری كاره‌كه‌ی جێده‌هێڵێت ئیدی هه‌رچیه‌ك ڕوده‌دات با ڕوبدات.
كه‌سێكم قازانج و زیانم هه‌یه‌
كه‌سێكم پله‌وپایه‌ و شوره‌یم هه‌یه‌
كه‌سێكم چێژ و ئازارم هه‌یه‌(18)  


هه‌روه‌ك كه‌سی پێگه‌یشتو بێزار نابێت به‌ ڕه‌خنه‌ و ڕاستكردنه‌وه‌، چونكه‌ ناسنامه‌ی خۆی دیاری ده‌كات به‌وه‌ی ته‌مه‌ن درێژه‌، كه‌ كامڵ نابێت و پێناگات ته‌نها به‌ ڕه‌خنه‌لێگرتن و ڕاستكردنه‌وه‌ نه‌بێت، زیاتر له‌وه‌ی ئه‌و ده‌رونه‌یه‌ كه‌ ئێستا ئیدانه‌ ده‌كرێت، به‌هه‌مان شێوه‌ یۆگیكار ئازار و شكستهێنان و شوره‌یی قوبوڵده‌كات به‌بێ هیچ شڵه‌ژانێك، به‌وه‌ی ئه‌م كارانه‌ ته‌نها كارده‌كاته‌ سه‌ر ده‌رونی ڕوكاری، له‌كاتێكدا له‌ دیاریكردنی ناسنامه‌كه‌یدا به‌ره‌وپێش چووه‌ بۆ ده‌رونێكی جێگیر كه‌ شایه‌نی گۆڕان نیه‌، بوونه‌ره‌رێكه‌ له‌ژێر چینی ده‌رونی ڕوكاریه‌وه‌، ئه‌و ده‌رونه‌ جێگیره‌ هه‌میشه‌ییه‌ كه‌ گۆڕانكاریه‌كانی قه‌ده‌ر ناتوانێت بیهه‌ژێنێت و شادومانیه‌كه‌ی بشێوێنێت كه‌ سنوری نیه‌. له‌كاتێكدا دیاریكردنی نانامه‌كه‌ی جێگیر ده‌بێت به‌ به‌رده‌وامی له‌به‌رئه‌وه‌ی خاوه‌ن خودێكی هه‌میشه‌ییه‌، ئه‌وا هه‌ست به‌ ئارامی ده‌كات ته‌نانه‌ت له‌نێو چالاكیه‌كی چڕ و پڕدا، هاوشێوه‌ی چه‌قی جێگیری ڕه‌وڕه‌وه‌یه‌ك كه‌ به‌خێرایی ده‌سوڕێته‌وه‌، له‌كاتێكدا ئارام ده‌رده‌كه‌وێت له‌نێو زیاترین هه‌وڵه‌كانه‌كاندا.


وێڕای ئه‌وه‌ی چوارچێوه‌ی بیركردنه‌وه‌كانم كه‌ سروشتی فه‌لسه‌فی مامه‌ڵه‌ی پێده‌كات له‌گه‌ڵ "یۆگای كردار"دا به‌شێوه‌یه‌كی توند جیاوازه‌ له‌و شێوازه‌ی سروشتی ئه‌ڤینی مامه‌ڵه‌ی پێده‌كات، به‌ڵام ئه‌سته‌م نیه‌ تێبینی ئه‌وه‌ بكه‌ین كه‌ هه‌ردو سروشته‌كه‌ ئامانجیان گه‌یشتنه‌ به‌ هه‌مان سه‌رئه‌نجام. هه‌ردوكیان سیستمی پارێزكردن به‌كاردێنن بۆ برسیكردنی كه‌سایه‌تی سنوردار هه‌تا مردن له‌ سه‌رئه‌نجامی ئه‌و كارانه‌ی كه‌ خۆراكیان لێوه‌رده‌گرێت. هه‌روه‌ها هه‌ردوكیان وازناهێنن له‌ نزمترین ئاستی خۆشه‌ویستی خۆڕسكی ده‌رون، كه‌ هه‌مو جیهان به‌ خودپه‌رستیه‌كی دروستی داده‌نێت كه‌ پێویسته‌ هه‌بێت ئه‌گه‌ر هه‌ر بوونه‌وه‌رێكی زیندو ویستی تێبكۆشێت بۆ مانه‌وه‌ی له‌ ژیاندا. هه‌ردوكیان خوازیاری به‌ده‌ستهێنانی خه‌ڵاتێكن كه‌ به‌رزبێته‌وه‌ به‌سه‌ر بوونی كه‌سیه‌تیدا.


بهاكتی "واته‌ دڵداری یه‌زدان" هه‌وڵده‌دات بۆ "خوێنه‌دان به‌ خود" و پێشكه‌شكردنی دڵی به‌ خۆشه‌ویسته‌ هه‌میشه‌ییه‌كه‌ی. جنانی "واته‌ شوێنكه‌وتوی یۆگای تێڕامان و زانست" هه‌وڵده‌دات بۆ "فرێدانی خود" به‌و باوه‌ڕه‌ی به‌و كاره‌ی ناخی بوونمان ئاشكرا ده‌بێت بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت بیبینن، هیچ كاتێك كاریگه‌ر نیه‌ به‌ شتێك كه‌ په‌یوه‌ندی هه‌بێت به‌ كه‌سایه‌تیه‌ تایبه‌ته‌كه‌یه‌وه‌. ناخی ده‌رون ((بوونێكی ئارامگرتو و شكۆداره‌، به‌رزده‌بێته‌وه‌ به‌سه‌ر ناوچه‌كانی چالاكی سیستمی ئاگایی و نائاگاییدا، گۆشه‌گیره‌، گوێنادات به‌ ململانێكان كه‌ پێشتر پاڵپشتی كردوه‌ له‌ ژیانی تایبه‌تی تاكه‌وه‌)). ئه‌م "بوونه‌ ئه‌ڵماسی"ه‌ كه‌ هیچ ناوێكی نیه‌، هه‌رگیز ئه‌و شته‌ نیه‌ كه‌ شانازیمان پێوه‌ ده‌كرد و نازمان ده‌كێشا له‌ كه‌سایه‌تیه‌ تایبه‌ته‌كه‌ماندا، چونكه‌ ئه‌مه‌ "بوون"ێكه‌ به‌رزده‌بێته‌وه‌ به‌سه‌ر هه‌مو ئاسۆیه‌كی ئاگاییدا، ئایا ئاگایی دیار بێت یان شاردراوه‌.


ئه‌م "بوونه‌ ئه‌ڵماسیه‌" داپۆشراو بوو به‌ به‌رگه‌كانی جه‌سته‌ و كه‌سایه‌تی، جگه‌له‌ چینه‌ تاریكه‌كانی ده‌رونی ڕوكاری كه‌ وێنه‌كه‌ی شاردبوویه‌وه‌. گه‌وهه‌ری نیوه‌دیاری ده‌روون "كه‌ هه‌مو ئاره‌زوه‌ تایبه‌تیه‌كان تیایدا له‌ناوبراوه‌، ڕێگه‌ی پێده‌درێت كه‌ بینراو بێت هه‌روه‌ك چۆن بنی گۆمێك ده‌بینرێت. دواتر له‌و كاته‌ی ده‌ركده‌كرێت به‌م "بوونه‌ ئه‌ڵماسی"ه‌، ئه‌وا ده‌ركه‌وتن و ده‌ركپێكردنی زانینێكی ڕاسته‌وخۆی پێده‌به‌خشێت به‌وه‌ی كه‌ ئه‌مه‌ ناسنامه‌ی ئاده‌میزادی ڕاسته‌قینه‌یه‌. له‌و كاته‌دا "گه‌وهه‌ری ژیان" یادده‌كرێته‌وه‌ و پێشوازی لێده‌كرێت، وێڕای ئه‌وه‌ی جیاكراوه‌ته‌وه‌ له‌ هه‌مو شتێك له‌م پێكهاته‌ بینراوه‌دا: "جه‌سته‌ و ده‌روون" كه‌ به‌ هه‌ڵه‌ دامان ده‌نان له‌ژێر كاریگه‌ری خه‌یاڵ و فریوخواردندا به‌هۆی نه‌زانیمانه‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ گه‌وهه‌ری ڕاسته‌قینه‌ و هه‌میشه‌یی بوونمانه‌(19).    

نوسینی: د.هوستن سمیپ
وه‌رگێڕانی بۆ كوردی: كارزان حسین

نوێترین

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure