لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/ عربي/ English

"هیچ بەڵگەیەك نییە پێغەمبەر گۆرانی و موزیكی قەدەغە كردبێت"
دین، راگەیاندن و هونەر.. هۆكارێك بۆ جوانكردنی وێنەی محەمەد بن سەلمان

پێش 1 هەفتە


بە درێژایی چەند ساڵی رابردو فێستیڤاڵەكانی گۆرانی و میوزیك بونەتە جێگەی مشتومڕی كۆمەڵایەتی ئاینی لە سعودیە، بەڵام لە دو ساڵی رابردودا دەسەڵاتی ئەو وڵاتە وەكو هۆكارێك بۆ "جوانكردنی وێنەی خۆی و پەردەپۆشكردنی پێشێلكارییە مرۆییەكانی بەرامبەر جیهان بەكاریهێناوە".

بە گوێرەی ماڵپەڕی خلیج ئۆنلاین، لەو ماوەیەدا دەسەڵاتی سعودیە تەنها بە هێنانی گۆرانی بێژ و گروپی هونەری لە دەرەوە وڵات نەوەستاوە، بەڵكو هەوڵی داوە لە رێگەی زانایانی ئاینییەوە بەرگێكی ئاینیش بە بەر ئەو هەوڵاندا بكات و وێنەی جێنشینی ئەو وڵاتە لە دەرەوە جوانبكات، كە بەشێكی سعودییەكان بە "داهێنەری روخسارێكی گەشاوەی شانشین" وەسفی دەكەن.

هاوكات لەو چەند ساڵەدا كۆمەڵێك چاكسازی لە یاسای بنەڕەتی ئەو وڵاتەدا كراوە، لەوانە رێگەدان بە شۆفێریكردن لەلایەن ژنان، كردنەوەی سینەما و هێنانی گۆرانیبێژانی عەرەبی و بیانی بۆ سعودیە.

پێغەمبەر وەكو هۆكاری بانگەشكردن بۆ هونەر

عادل كلبانی، وتاربێژێكی سعودیەیە و لە وتارێكدا بەناونیشانی "سعودیەی نوێ" یان "دینی سعودیەی نوێ" و لە فتوایەكدا دەربارەی گۆرانی وتن ئاماژەی بەوەكردوە، "پێغەمبەر (د.خ) پێشوازی لە هونەرمەندان دەكرد و گوێی لێ دەگرتن، هەرەها وشەكانی بۆ دەنوسین".

وەكو بەڵگە هێنانەوەش بۆ قسەكانی ئەو وتاربێژە فەرمودەیەك دەهێنێتەوە و كاتێك "پێغەمبەر پرسیار لە هاوەڵانی دەكات ئەو كچە كێیە؟، پێی دەڵێن ئەوە قینەی (هونەرمەند) كچی فڵان كەسە، پێغەمبەر دەڵێت بۆم بانگ بكەن، هاوەڵەكانیشی بانگی دەكەن".
 
ئاماژەی بەوەشكردوە، "پێغەمبەر لەسەردەمی گۆرانی وتینیشدا ژیاوە و دو لە دراوسێكانی گۆرانیان وتوە، ئەو گۆرانبێژانەی پێغەمبەر پێشوازی لێكردون هەمان گۆرانی بێژانی ئەمڕۆن"، سەبارەت ئاهەنگەكانی سەماكردن و گۆارنی و موزیكیش ئەو زانا ئاینییە باسی لەوەكردوە، "هیچ بەڵگەیەك نییە پێغەمبەر گۆرانی و موزیكی قەدەغە كردبێت".

فتواكەی ئەو زانا سعویە كاردانەوەی توندی لێكەوتەوە

وتەكانی ئەو زانا سعودیە كاردانەوەی توندی لێكەوتەوە لە كاتێكدا گۆرانی و موزیك بە درێژایی دەیان ساڵ وەكو تاوان و كارێكی قەدەغكراو بوە، بۆچی بەو كاتە درەنگە فتوا دراوە كە كارێكی ئاساییە و پێچەوانەی بنەماكانی ئاینی ئیسلام نیە، كە لە هەمان كاتدا ریاز وەكو دەستوری خۆی بەكاریدەهێنێت.

ئەبو مەنیف خالیدی چالاكوان باسی لەوەكردوە، كلبانی تاوان دەكات كاتێك باس لەوەدەكات پێغەمبەر پێشوازی لە گۆرانیبێژان كردوە و گوێی لە گۆرانییەكان گرتوە و ئەو "كفریكردوە، چونكە درۆی بەناوی پێغەمبەرەوە كردوە".

كەسێكی تریش بەناوی د.دیپلۆماسی قدیم لە تویتەری خۆی نوسیویەتی،"كلبانی دەهۆڵ بۆ محەمەد بن سەلمان دەكوتێ و بە قسەی خۆی پێغەمبەر پێشوازی لە گۆرانیبێژان كردوە".

كەسێكی تریش لەسەر فتواكەی كلبانی رونیكردوەتەوە، "فەرمودەكە راستە، بەڵام كلبانی ماناكەی هەڵگێڕاوەتەوە، دراوسێكانی پێغەمبەر گۆرانیبێژ نەبون بە گوێرەی فەرمودە، دوەم پێغەمبەر گۆرانیەكەی پێنەبڕیون، چونكە ئەوانە منداڵ بون، بەڵام گوێی لێنەگرتون، سێیەم كردارەكانیان بۆ گۆرانی نەبوە، بەڵكو وتنەوەی دەقێك بوە بەبێ مۆسیقا كە باس لە ئازایەتی دەكات".

هەروەها تركی شلوب ئەوەی خستوەتەڕو، گۆرانی و مۆسیقا بەر لە دروستبونی دەستەی ئاهەنگ و چالاكییە كۆمەڵایەتییەكان قەدەغەكرابو، بەڵام دوای دروستبونی دەستەكە و بڵابونەوەی ئاهەنگەكانی سەماكردن وتیان، "پێغەمبەر پێشوازی لە گۆرانیبێژەكان دەكرد و داوای لێدەكردن گۆرانی بڵێن".

هەڵمەتەكە بە هەماهەنگی بەڕێوەدەچێت

بەتەنها فتواكەی كلبانی نەبوەتە هۆی دۆزینەوەی دەرچەیەك بۆ پێدانی بەرگێكی ئاینی بە هەنگاوەكانی ئەم دوایەی بن سەلمان، بەڵكو رۆژنامەنی خلیج ئۆنلاین و ئێندیپێندی عەرەبی كە لە سعودیە دەردەچن لە چەندین راپۆرتدا ئاماژە بەوە دەكەن، گۆرانی مۆسیقا بەشێك بون لەژیانی كۆمەڵایەتی و رۆشنبیری شاری مەككە لەسەرەتاكانی ئیسلامدا و بەرنامەی ئێستای خوێندنیش لە سعودیە بە عەقڵێكی ئیخوانی توندڕەو نوسراوە و جێگەی مۆسیقای تێدا نەكراوتەوە.

رۆژی 7ی مانگی رابردوش وەزارەتی رۆشنبیری سعودیە بڵاویكردەوە، هاوڕان لەگەڵ داواكاری وەزارەتی خوێندنی باڵای سعودیە بۆ جێكردنەوەی مۆسیقا و گۆرانی لە بەشەكانی خوێندندا.

ستایشكردنی بن سەلمان..كاری سەرەكی هونەرمەندانی عەرەب

دەسەڵاتدارانی سعودیە ئاهەنگەكان بۆ رازاندنەوە و جوانكردنی رۆڵی شازادەی جێنشینی سعودیە بەكاردەهێنن، بۆ نمونە، راغب عەلامە گۆرانبێژی دیاری لوبنانی لە ئاهەنگی مۆزیكی ریازدا وتی، لە ئێستادا گەنجانی لوبنان دژی گەندەڵی لە وڵاتەكەیاندا راپەڕیون، لوبنانییەكان هیواداربون كەسێكی وەكو محەمەد بن سەلمانیان هەبوایە كە گەندەڵكارانی راپێچی دادگا بكردایە.

ئاماژەی بەوەشكردوە، "گەنجانی لوبنان ئاواتەخوازبون كەسێكی وەكو بن سەلمان هەبوایە هەمو گەندەڵكارانی لە شوێنێكدا زیندانی بكردایە، هەروەكو شازادەی جێنشینی سعودیە لە هۆتێل ریتەرز لە ریاز كردی".

دەقی قسەكانی راغب عەلامە 

https://www.youtube.com/watch?time_continue=4&v=XQ83wNVBCUg&feature=emb_logo

بەڵام رێكخراوی هیومان رایتس وۆچ لە وەڵامی ئەو هونەرمەندەدا و سەرەتای ئەم مانگە راپۆرتێكی بڵاوكردەوە، رەخنەی لە "سیاسەتە سەركوتكارییەكانی بن سەلمان" گرت، بەتایبەتی دۆسیەی كوشتنی جەمال خاشقچی رۆژنامەنوسی دیاری سعودیە لە ئیستەنبوڵ.

هیومان رایتس وۆچ رونیكردەوە، لەگەڵ ئەوەشدا سعودیە بەڕوی میوزیك و هونەردا كراوەتەوە، بەڵام دەستگیركردنی چالاكان و زانایانی رەخنەگر لە دەسەڵات وەكو پێشوتر بەردەوام بوە و لە دو ساڵی رابردودا دەیان كەس دەستگیركراون.

ساڵی 2016 و لە چوارچێوەی پڕۆژەی روانگەی سعودیە 2030، محەمەد بن سەلمان دامەزراندنی دەستەی ئاهەنگ و چالاكییەكانی راگەیاند، ئەوەش لە چوارچێوەی كرانەوە و گۆڕانكارییەكی فراوان لەسەر ئاستی سعودیەدا.
سەرچاوە/ خەندان

وتەكانی عادل كلبانی

نوێترین

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure