لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/ عربي/ English

زەواجی موتعە (سیغە)، زەواجی مسیار، زەواجی عەقد چییە؟

06/01/2020


 
ئامادەكردنی: پێشڕەو ئیسماعیل

تا ئێستا چەند جۆرێك زەواج هەیە لەوانە: زەواجی موتعە(سیغە) زەواجی مسیار، زەواجی گرێبەست، زەواجی هاوڕێیەتی (boy friend and girl friend).

زەواجی موتعە (سیغە) لە ئیسلامدا: واتا زەواجی كاتی، دوو مەرج هەیە بۆ زەواجی كاتی:

1- مارەیی هەر چەندێك بێت گرنگ نیە.
2- كات، هەر چەندێك بێت گرنگ نیە، لەسەعاتەوە دەست پێدەكات بۆ رۆژ و مانگ و ساڵ.

لە ئاینی ئیسلام دا موتعە (سیغە) شەرعیە و رێگە پێدراوە بەو دوو مەرجەی سەرەوە، هیچ ئایەتو فەرمودەیەك نیە لەقورئاندا قەدەغەی كردبێت. لەڕاستیدا جۆرێكە لە لەشفرۆشی و فاحیشەو بغا‌و، هەر چەندە پێغەمبەر چەند جارێك قەدەغەی كردووە و دوایتر ڕێگەی پێداوە، ووشەی موتعە یانی خۆشیو رابواردن و لەزەت چێشتن، موتعەش چەند جۆرێكی هەیە لەوانە: موتعەی حەج كە لەكاتی چوونیان بۆ حەج كراوە، موتعەی زەواج كەبەكاتی مارە بڕاوە، هەروەها موتعەی كاتی جەنگ و شەڕو شۆڕەكان، شایانی باسە كەپێغەمبەر بۆ خۆشی موتعەی كردووە ، موتعە لەسەردەمی پێغەمبەر و ئەبوبەكر و تەنانەت تا شەش ساڵی خەلیفەی دووەمیش حەڵاڵ بووە و دوایتر خەلیفە عومەر قەدەغەی كردووە لەبەر گیروگرفتی زۆری كۆمەڵایەتی كەلەم دیاردەیە بۆتەوە، وەكو بوونی مناڵ و پارەی لەشفرۆشیەكەو هی تریش.

هەرچەندە لێكۆڵەرەوان و زانایانی ئیسلام لەسەر مەسەلەی موتعە هاوڕانین و زۆربەیان ڕایان وایە كە موتعە بۆ سەردەمی پێغەمبەر ڕەواو شەرعی بووە، بەڵام بۆ سەردەمی ئێستا نابێ وگونجاو نیە، مەسەلەی موتعە لەئیسلامدا مشتومڕێكی زۆری لەسەرەو نیقاشێكی ئێجگار گەورەی لەسەر كراوە كەئایا حەڵاڵە یان حەرامە، لەلای سونەكان ناكرێ و حەرامە، بەڵام لای شیعەكان حەڵاڵە و رایان وایە كە موتعە خێرێكی ئێجگار گەورەیە كە بكرێو پشتیان بەقسەی ئیمامەكان بەستووە، ئیمامی جەعفەری سادق دەڵێت: ئەو پیاوەم خۆشناوێت دەمرێت و یەكێك لەڕاسپاردەكانی پێغەمبەر جێبەجێ ناكات، دەمرێت و ژنی سەفەری( موتعە یان سیغە) ناهێنێت.

زەواجی شەرعی یان ئەوەی باوەو كلتورە: كرۆكی گرێبەستی ژن ومێردایەتی لەئیسلامدا بریتیە لەوەی پیاو لەبری جووتبوونی لەگەڵیدا زێڕەدراو بەژن دەدات، لەهاوسەرگیری هەمیشەییدا مارەیی ئەو نرخەیە پیاو لەبری كڕینی زێ بەژنی دەدات. حیللی كەزانایەكی ئاینیەو لەسەدەی سیانزەدا ژیاوە دەڵێت: مارەبڕین دەسەڵاتی پیاو بەسەر زێی ژنەكەیدا دابین دەكات ، پیاو ئەگەر ژنەكەی تەڵاقداو هێشتا لەگەڵیدا جووت نەبوو بوو، نیوەی مارەیی دەدات ، بەمەدا دیارە مارەیی نرخی كڕین و كەڵك لێوەرگرتنی زێیە.

زەواجی مسیار: زەواجێكی شەرعی و حەڵاڵە، تەنیا فەرقەكەی ئەوەیە كەژنەكە دەستبەرداری هەندێك لەمافەكانی خۆی دەبێت وەكو نەفەقەو سەكەن و مارەیی.

زەواجی گرێبەست: جۆرێكی تازەی زەواجە كەلەعەقدەكەدا لەنێوان ژن و مێردەكەدا كات دیاری دەكرێت، بۆ نموونە بۆ ماوەی دوو ساڵ، دوای ئەوە زەواجەكە كۆتایی دێت، ئەم جۆرەیان لەوڵاتە ئیسلامی و رۆژهەڵاتیەكاندا تا ئێستا نیە.

زەواجی هاوڕێیەتی: ئەم جۆرەیان لەوڵاتە ئیسلامی و رۆژهەڵاتیەكاندا قەدەغەیە و حەرامە ، كچ و كوڕێك بەیەكەوە ئەژین بەڵام بەڕەسمی ژن و مێرد نین، ئەم جۆرەیان لەوڵاتە ئەوروپی و رۆژئاواییەكاندا باوە.
سەرچاوە/ كوردستانی نوێ‌

نوێترین

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure