سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

ڕاستی و دروستی هەواڵی دۆزینەوی دەرگایەک لەسەر هەسارەی مەریخ

18/05/2022


نوسینی: لوقمان حەوێز

تکایە بۆ بینینی وردەکاری تەواو تەماشای یەکە یەکە لە سێ وێنەکە بکە و زووم بکەرە سەریان...

 

لە بەرواری 7 ی ئەم مانگە ئایار، ئاژانسی ناسا وێنەیەکی مۆزایکی گەورەی سەر هەسارەی مەریخی بڵاوکردەوە، بەستەری تەواوی وێنەکەم لە کۆتایی ئەم نوسینە داناوە، وێنەکە زۆر گەورەیە و دەتوانرێت زووم بکرێتە سەر هەموو بەشەکانی هەروەکو زۆربەی وێنەکانی تری ئاژانسی ناسا کە لەڕێگەی گالیسکەی کریاسیتی و پێرسەڤیرەنس ئێستا ڕۆژانە تۆمار دەکرێن و بڵاو دەکرێنەوە...

 

ئەم وێنەیەش بەتایبەتی کە گالیسکەی کریاسیتی گرتویەتی هی ناوچەیەکە کە بە ڕووبەر هەمووی زۆر گەورە نیە و هی گردۆڵەیەکە کە درێژی و پانیەکەی لە چەند دە مەترێک زیاتر نیە، بەڵام لەبەر ئەوەی وێنەکە زۆر وردە و بە ڕێزۆڵیوشنێکی زۆر گەورە تۆمار کراوە بۆیە دەتوانرێت بە وردی زووم بکرێتە سەر هەموو بەشەکانی تا ڕادەی سانتیمەتر، چەند ڕۆژێکە پەیجەکانی سۆشیال میدیا و کۆمەڵێک سایتی نێو تۆڕی ئینتەرنێتیش لە سەرانسەری جیهان وردەکاری بەشێکی زۆر بچوکی وێنەکە بڵاو دەکەنەوە کە زۆر زووم کراوەتە سەری و لە شێوەی دەرگایەک دەچێت کە داتاشرابێت لەسەر شاخێک، ئەو پەیجانە باس لەوە دەکەن گوایە ناسا دەڵێت ئەمە دەرگایەکە و بەکارهێنراوە و هی بونەوەرەکانی پێشتری سەر هەسارەی مەریخە، لێرە بە پێویستی دەزانم چەند ڕاستیەک لەچەند خاڵێکدا بخەمە ڕوو سەبارەت بەم وێنەیە و سەبارەت بە دۆزینەوەکان دەربارەی بوون یاخود نەبوونی ژیان لەسەر هەسارەی مەریخ...

 

ڕاستیەکان:
یەکەم: ئەو بەشەی وێنەکە کە زووم کراوەتە سەری دەرگا نیە، ناساش هەرگیز نەی ووتووە دەرگایە، کونیش نیە، تەنیا پارچەیەکە لێبۆتەوە لەو شوێنە لە بەردەکە کە دیوێکی بە ڕێکی شکاوە، ڕووبەڕێکی زۆر بچوکی سەر بەردەکەشە کە زۆر زووم کراوەتە سەری، پانیەکەی تەنیا نزیکەی 30 سانتیمەترە و بەرزیەکەشی تەنیا نزیکەی 45 سانتیمەترە...
دووەم: هەموو ئەو وێنانەی کە لەڕێگەی گالیسکەی کریاستیتی و پێرسەڤیرەس دەگیرێن زۆر وردن و مۆزایکن واتە دەتوانرێت زۆر زووم بکرێتە سەریان تا ڕادەی چەند سانتیمەترێک، گەلێک جار کە زووم دەکرێتە سەریان شێوە و نەخشی نامۆ دەبینرێت وەکو بەردەکانی سەر ڕووی هەسارەی زەوی، لە کۆمێنتدا نەخشەی سەر هەندێک لەو وێنانەتان بۆ دادەنێم، ئەو نەخشانەی سەر بەردەکان هیچ ئاماژەیەک نین بە بوونی ژیان لە ئێستادا یاخود پێشتر لەسەر هەسارەی مەریخ...
سێیەم: تا ئێستا لە هەردوو کەندی Gale.crater  و Jzero.crator  لەسەر هەسارەی مەریخ کە هەردوو گالیسکەی کریاسیتی و پێرسەڤیرەنسی لێیە و پشکنین دەکەن هیچ جۆرە ئاماژەیەک بە بوونی هیچ جۆرە ژیانێک کە ئێستا هەبێت یان پێشتر هەبووبێت لەو دوو شوێنە نەدۆزراوەتەوە، تا ئێستا دڵنیا نین لەوەی ژیانی سەرەتایی واتە ژیانی یەکخانەیی وەکو بەکتریاکان دروست بووبێت پێش ملیارەها ساڵ لەسەر هەسارەی مەریخ یان نا، جگە لەوە پشکنین لەسەر هەزارەها پارچە بەرد کراوە و هیچ جۆرە بەبەردبووێک نەدۆزراوەتەوە ئاماژ بە بوونی ژیان بکات لەسەر هەسارەکە پێشتر یان ئێستا...
چوارەم: بە دڵنیاییەوە تا ئێستا هیچ دۆزراوەیەک یان پاشماوەیەکی ژیان یان بونەوەری زیرەک ئەگەر لەسەر هەسارەکە ژیابێت پێشتر یان سەردانی ئەوێی کردبێت نەدۆزراوەتەوە لەسەر هەسارەی مەریخ...

 

بە کورتی هەموو ئەو بڵاوکراوانەی دەیبینن سەبارەی بە بوونی ژیان لەسەر هەسارەی مەریخ تا ئێستا هیچ بنەمایەکی زانستی یان بەڵگەک نیە بۆیان، لەم ڕووەوە پشکنینەکان بەردەوامن، دڵنیا بن هەر زانیاریەکی دروست و نوێ هەبێت لەم ڕووەوە من یەکەم کەس دەبم بۆ ئێوەی بەڕێزی بڵاودەکەمەوە...
ئەمەش بەستەری وێنە مۆزایکەکەی ناسایە کە زووم کراوەتە سەری، قەبارەکەی نزیکەی دوو گێگا بایته:

 

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.