سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

مەلا بەختیار ناونیشانی گۆڕانێکی مەعریفیە لەباشوور

پێش 2 هەفتە


 

حەکیم جوانڕۆیی

 شۆڕش لە ڕەهەندی مەعریفی و كولتووری خۆیدا، چ لەشاخ و چ لە شار ،کاتێ كەدەبێتە دەسەڵات و دەتلێ و بارگاو دەبێ بە گەندەڵی  دابڕانی جەماوەریی و بەر بەرژەوەندی و ویستی خەڵك دەكەوێ دوو پێناسە و چەمكی یەكجار لێك دوورن  .لەشاخ  باری کولتووری و موتووربەی سیاسی و میتۆدی سیاسی شۆڕش دەکەوێتە ئەوستۆی بیرداڕێژەرانی هزری سیاسی شۆڕش . ئەم ڕەهەندە لە شۆرشی کوردستانیش دا وەک هەموو شۆرشەکانی جیهان ،لەكۆی گشت شۆڕسگێڕاندا لە ئەستۆێ كۆیەكی قامك ژمێری نێو شۆڕش بوو، كە بێگومان  مەلابەختیار یەك لە سیما هەرەدایار و درەوشاوەكانی ئەم كۆ قامك ژمارەیە.لەشار كە شۆڕس دەبێتە سوڵتەیەكی ناپەسەندو دابڕاو لەخەڵك و لەكەمترین ئاستی پەسەندی و ڕەوایی خۆیدا دەمێنێتەوە و بەشی زۆری سەركردەو بەشبەرانی شار و شاخی لێی دادەبڕێن و دەیخەنە بەر شاڵاوی پووكانەوە،ئەوە بەتەنیایی مەلا بەختیارە كە شان دەدات ژێر ڕاستكردنەوەی هزری یەكێتی و دیموكراتیزەكردن و فراوانكردنی كەشی دیموكراسی و سازدانی بەستێنێ کۆمەڵكا بۆ فرەچەشنی و ئازادی هزر و دەربڕین و بەرگرتن لە گۆپاڵی خۆسەپێن و ئازادی كوژی ئیسلامی سیاسی و ئەقڵی قەتیسی سەلەفیەت.لەم ڕەوەندەدا مەلابەختیار وەک ڕەوشەنگەرێکی شاز دەتوانێ لەهەموو خەسار و گەندەڵی و بەشبەریەک خۆی لە بەریانی گەندەڵ و بەشبەر دوورخاتەوە و بپارێزێ.بەهەموو تەنگەژەکانەوە دەتوانین بڵێن؛ تەنانەت لە زەمانی مامیش دا لەپارێزگاری و ڕۆنانی بونیادەکانی مەعریفەی یەکێتی و سوسیال دیموکراسیدا بەشی شێری هەیە ، سەرەرای ئەوەی کە دوای مام و لە کاتی نەخۆشی مام دا دەتوانم بڵێم ؛ ئەم ئەرکە بە تەواوی دەکەوێتە ئەستۆی مەلا بەختیار و سەرکەوتوانە بە ئەنجامی دەگەیەنێت. لەڕاستیدا ئەم رەوتە تا رادەیەک ئاساییە، جەماوەری بەرینی  نەتەوە کە بەرەو شۆرش دەجمن پێش ئەوەی بە میتۆدو ئەقڵانیەت و تیوری سیاسی ، سیاسی بن . زۆرتر شەیدای ئازادی و دادوەریی و دەستەبەربوونی دادوەری کۆمەڵایەتین. ڕوونە سیاسەت وەک زانست و فەلسەفەو میتۆد ئاقارێکەو هەڵوەدا بوونی ئازادیی و دادوەریش ئاقارێک،
 هیچ پێش مەرجێکی فەلسەفی و سیاسی نییە. ئەوە کەسانی رەوشنگەرن دەزانن. ئازادی جەمکێکی تەریکی بێ پەیوەست و پەیوەند نییە،کە وابزانین بەتەنیا شیاوی وەدیهانتن و ڕەخسانە. مەلا بەختیار وەک هەر هزرمەندێکی تری سیاسی و فکری ئەم ڕاستیەی باش ناسیوەکە ئازادی جمکێکی فەلسەفی و گرێدراوی دادوەری و دیموکراسیەو پەیوەندیەکی دیالیکتیکی و نێوەهەناوی لە نێوان ئەم چەمکانەو کۆمەڵگادا هەیە و دابڕینیان لەیەک خەسار سازو نەگونجاوە. لێرەوە بەباشی فامدەکرێت کە بۆ رەوتی دابران و ڕەوشەنگەری و دیموکراتیزەکردنی کۆمەڵگا هێندە گرنگەو هێندەش نەیاری هەیە.

هەدا نەدان لە ڕووبەری كولتووری و ڕەوشەنگەریدا لە باشووری كوردستاندا مەلا بەختیاری كردۆتە ئەدرەس و تابلۆیەكی دیاری هزرمەند كە تەعبیرلە دابڕانێكی مەزنی مەعریفی كۆمەڵی كوردەواری دەكات لە نەریتەوە بەرەو مۆدێڕنە.لە ڕوانینی منەوە ئەوەی خاڵی بەرجەستە تری ئەم كەسایەتیە ڕەوشەنگەرەیە  بەئەقڵانەتی ئامڕازی و ڕەهایی میتۆدی ڕۆژئاواویی و ڕوانینی ئۆریانتالیستیەوە گەشەو گۆڕان و دابڕان و پێداویستیە بابەتیەكانی كۆمەڵگای خۆی شرۆڤەو پۆلێن ناكات.ئەقڵێكی بەڕۆژی كوردانە و هیومانیستیەتێكی جیهانگیری لێك هەڵپێكاوە و بە فامكردنی ئەم بنەما فەلسەفیەكە ئازادی و ڕزگاری و دادوەری هەڵگری پەیوەندیەكی دیالێكتیكی و ئۆرگانیكن و نەگونجاوە بێ فرەچەشنی كولتووری بەرجەستەبنەوە،بۆیە هەوڵی خوێندنەوەی كۆی كۆمەڵگاو نەریت و ئاین و ئایدلۆژیەكان دەدات . بێ تێڕوانینێكی لەسەرەوە و دوور لە نەفەسی سڕینەوە ئەم ڕاستیە حەتمیەیی بەرجەستەكردۆتەوە[ بێ ڕەخنەی دین و نەریت و كۆمەگا] هەڵكشانی هزر و باڵاكردنی فكریی كۆمەڵگا ئەستەمە.چ بخوازین و چ نەخوازین دین بەگشتی و سەلەفیەت بە شێوەیەكی هەرە تایبەت بەشوێن لانسەكردنەوەی نەریتی و تاك دەنگی و كپكردنی ڕەخنەوەن. هەر چەندە زۆر جار و چەندین پاتی دەكاتەوە كە دژە ئیلحادە و هێڵەسوورەكانی ئەو لە ڕەوشەنگەریدا\ یەزدان و پەیامبەر و قورئانن.\من بۆ خۆم لەگەڵ ئەم بۆ چوونە نیم ،نەك بەو مانای هاوڕای ئیلحادم ،نا.بەڵكو دەبی یەزدانیش جێگای باس و لەسەر دوان و تێڕامانی هزریی و فەلسەفی بێت ،قورئان و پێغەمبەریش نابێ لەسەروی ڕەخنەوەبن ،ئەوە عەبدولكەریمی سرووش و دەباغی كوڕی و گەنجی و ئەبوو زەید و سەدانی دیكە، كە ڕاشكاوان ڕەخنەكانی خۆیان دەگرن و ئاراستەی دەكەن.هەموو هەوڵی سەلەفیەت و هەندێك ئیسلامی سیاسی ئەوە بووە و هەیە كە ڕەخنەو سووكایەتی بەیەك پێناسە بكەن و  لەم ڕێگایەوە دەمكوتی ڕەخنەو خوێندنەوەكان لە دین و پیرۆزیەكانی  بكەن.لەجیهانی مۆدێڕندا هتچ شت،هیچ شتێ لەسەرو ڕەخنەوە نییەو نابێ ببێت.تا سەلەفیەت مل نەدات بۆ ڕەخنەی پیرۆزكراوەكانی ڕۆشنگەری ناقسەو بە ناقسیش دەمێنێتەوە.ئەم باسە بۆ مەلابەختیار خۆی جێدێڵم ،بەڵام وەك ڕای خۆم ڕاشكاو وتم و دەڵێم دەبێ فێركرێن جۆن هەموو دین ئاسمانیەكانی تر و كۆی ئایدۆلۆژیەكان ڕەخنەدەكرێن و لەسەرو ئەقڵ و ڕەخنەوەنییە دەبێ ئیسلامیش وابێ.دوو پرسی گرنگ كە هەنووكە جێگای ڕامانن ئەمانەنن.یەكەم چۆن حیزبێ كە بەشی هەرەزۆر و شێری بوونی مەعریفی و كولتووریەکەی لە دوای مام جەلالەوە هەمووی لەسەر شان وپیل و هزری مەلابەختیارە ،ئێستا خۆی ڕێ خۆش دەكات سیمایەكی  سەلەفی  نە زۆر پەسەندی سەلەفیەکان خۆشیان وەك ڕاوێژكاری  سەركردەكانی دەركەوێت و بنەمایی ترین و بەرجەستەترین تایبەتمەندی ئەو حیزبە كە سكۆلاریزمە تەكفیر كات و بە سوغرەی بگرێ.ئایا ئەمە كنەكردن لەو حیزبەدا نییە بۆ هەڵدێران و هەڵخلیسكانی یەكجارەكی حیزب. دوو عەبدول لەتیفی سەلەفی بۆ چەقی هزر و خواست و ئاڵۆزیە فكریەكانی بووەتە مەلابەختیار.!!؟فارسان دەڵێن(عاقلان دانند) ژیران دەزانن.ئەوی لەم كۆمەڵگایەدا كە بێ هیچ یاساو ڕێساو ڕێكخستنێ سەلەفیەت تەراتێنێ تیادا دەكات و میدیاو مینبەر و پڕوپاگاندەكانی لە سەر مڵگی گشتی و بێ فلسێ باج و زەریبە بەكاردێنێت و بوونەتە تاقانەی حیزب و دەسەڵات  ڕازیان دەکات بەکەم دەزانن و دەخوازن گەمارۆی ئابوری و هەمەلایەنەی مەلابەختیار بدەن . دەخوازن لەم ڕێگایەوە کۆمەڵگایەکی سەربازخانەی یەک دەنگ و رەنگ و توتالیتەر تر خەلق کەن. دەشزان ئەوە بزاوتی ڕەوشنگەریە کە تاقانە بەربەستی بەردەم ئەم ویستەیە.لەڕاستیدا ئەم دژبوون بەکەسایەتیەک نییە، بەڵکو هەوڵە بۆشڕینەوەی مێژوویەک کە لەسەر نیشتمان و نەتەوەو ئازادی و فرەچەشنی کولتووریی و ئاینی و زێد ویستی رسکاوە و بەرجەستە بووەتەوە. شەڕی سەلەفیەت شەڕی سرنەوەی ئەم مێژوو کولتورەیەکە کورد بە هەمووو مەودای زەمنی ژیواری خۆی پارێیزگاری کردوەو هەنووکە ڕەوتی رەوشەنگەری و مەڵابەختیارەکان دەیپارێز و هەوڵی گەشەو مانەوەی دەدەن بە پەوەری نوێ و ئەقڵانیەتی پێویستی سەردەم. من وەک کەسێ کە لەدەرەوەو لە دوورەو جاودێری رەوت و بەریان و گۆڕانکاری و ڕووداوەکانی باشوور دەکەم بەڕاشکاویی بە هەموو حیزب و لایەن و ناوەندو رێکخراوەکان کۆمەڵگای مەدەنی و حکومەتی هەرێم  دەڵێم  دەست ڕاگرن . لاوازی مەلا بەختیار پێش مەرجی ڕووخان و  هەڵوەشانەوەی هەمووتانە. ئەم بانگەشە سەرەتای دەرکەوتنی پەتایەکی فکریە کە دەخوازی هەموو ڕووبەرەکانی ئزادی و کۆمەڵگاو ئەقلانیەت بە بیری پەرگیر و توتالیتەری دینی کە جەمکێکی تایبەتی ڕۆژهەڵاتیەو ریژەی مێژووی و هیزی کۆمەڵایەتی و پیشینەی هەیە کون بڕکات. بەراشکاو دەلێم ؛ مەلابەختیار ناونیشان و هێمای دابڕانی مەعریفی باشوورە لە نەریت و ویستی حاکمیەتی کونبڕی شەڕیعەتەوە بۆ دنیایەکی مۆدێڕن. کورد هەزاران ساڵە لە گەل دین وەک بەشێک لە کولتوور و دۆخێکی باوەڕی ژیاوە، ئەوی سەلفیەت و عەبدەل لەتیف دیان وێت لەدەرەوەی ئەم دۆخە مێژوویەشە.

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.