سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

لەودیوی سۆزانیباز و دینبازەوە

پێش 1 هەفتە



پەیكار عوسمان

بەشی دووەم


"بازرگانی سێكس" بە هەردو باڵی لەشكڕ و لەشفرۆشەوە، نە مافە نە ئازادی، چونكە ماف و ئازادی ئەوەیە كە تەبایە بە كەرامەتی مرۆڤ. كاتێ شتەكە، لە خودی وڵاتانی ماف و ئازادی، بە یاسا قەدەغەیە، ناكرێ ئێمە، لە ڕقی ئیسلامییەكان، لێمان ببێ بە ماف و ئازادی. بەڵكو لە پشتی دەمارگیریی ئایدۆلۆژیستە دینی و نادینییەكانەوە، شتێك هەیە پێ ی ئەوترێ حەق، حەق ئەوەیە لە حەماقەتە دووجەمسەرییەكان بكشێینەوەو بچینەوە بۆ (ماڵی عەقڵ)، كە هەر ئەوێ ماڵی ئازادی و ماڵی خوداشەو لەڕاستییدا نە خوا دێتە ناو بێعەقڵییەوە نە ئازادی!

یەكی لە كێشەكانی "دابەشبوونی ئایدۆلۆژی" ئەوەیە كە حەقی تیا ون ئەبێت، ئیتر كەس خەمی ڕاستی نامێنێ، هەمووی خەمی دەسكەوتی سیاسی و سەرخستنی بەرەی خۆیەتی. هەموو ئایدۆلۆژیاكانیش وان، بەڵام "ئیسلامیزم" لە هەموویان واترە، چونكە خۆی بە نوێنەری خوا ئەزانێ، لەكاتێكا لە توندكردنەوەی جەمسەرگیرییدا، شەڕی (شوناس و بەرژوەندی و هێز) دێنە پێش و خەمی حەق ئەكەوێتە دواوە، خواش حەقە، یەعنی لە شەڕەكانی ئیسلامیزمدا، ڕێك خوا ئەكەوێتە دواوە! 

هەر بە ڕاستییش وایەو لەو كاتەوە كە خواكەی ئیخوانیزم و وەهابیزم دەركەوتووە، خوای حەق، گۆڕی ونە. ئەوەتەی خومەینی بووە بە خوا، خوا لە ئێران نەماوە، چونكە خوای حەق نابێتە هاوخوای دەجالێك. خوا چاكەیەو ساڵانی یەكەمی ئەردۆگان شتەكان چاكبوو، ئاشتی و بوژانەوە هەبوو، ئیتر بەبێ خوابازی، شتەكان خۆیان خوایی بوون. لەو ساتەوە كە ئەردۆگان بوو بە خوا، خوابازی دەستیپێكردو شتەكانیش خراپبوون.

سەیركە لە هەركوێ شتەكان باشە، لەوێ خوابازی كەمە، چونكە "باش" خۆی خواییەو كەڤەری ناوێ. لە هەركوێ شتەكان خراپە، لەوێ خوابازی جمەی دێ، چونكە "خراپ" كەڤەرو داپۆشینی ئەوێ. كاری دینبازەكانیش دروستكردنی ئەو كەڤەرەیە. سەیرە وشەی "كوفر" یەعنی كەڤەرو داپۆشین، لێرەشەوە "ئیمان" ڕێك ئەبێتە پێچەوانەی ئەوەی دینبازەكان!   

كە "خوابازی" دەستیپێكرد، "خواحەقی" كۆتایی دێت، چونكە خوابازی "بەرەی حەق" جیائەكاتەوە، لەكاتێكا حەق ئازادەو بەرەی نیە. بازییەكانیش هەموویان یەك پۆلن، هاوڕەگەزبازی و سۆزانیبازی و سیاسەتبازی و قەڵەمبازی.. هەمووی هەر یەكەو خوابازییش لە هەموویان قێزەونترە، چونكە لە هەمووی زیاتر حەقت لێ ئەشارێتەوە،، ئاخر ئیتر تۆ لە بەرەی موقەدەسیت و دایمە خۆتت پێ حەقە، كە ئەوە سەرەتای ناحەقییەكانە!

(خوابازی و خوا) یەكێكیان هەیەو هەردوكیان لە شوێنێكدا جێیان نابێتەوە. لەكوێدا خوابازی دەسیپێكرد، لەوێدا خوا كۆتایی دێت. چەمكی فەلسەفی (خوا مرد) بڕێك كۆمەكمان ئەكات بۆ تێگەشتن لە دیالەكتیكی نێوان خوا و خوابازیی. 

وای دانێ خوا "ڕاستی"یە، لە ڕۆژئاوا بۆیە ڕۆشنگەریی ڕوویدا، چونكە لەوێ كەڤەرو خوابازی مرد، ئیتر بڕێكی زیاتری ڕاستی دەركەوت و دنیای ڕۆشنكردەوە. لە ڕۆژهەڵاتیش لەگەڵ دروستبوونی ئیسلامیزمدا، دیسان (خوا مرد)، بەڵام ئەم جارەیان بە عەكسەوە، لێرەدا خوای ڕاستی مردو كەڤەرو خوابازی چووە جێگای، ئیتر ئەم ناوچەیە تاریك بوو. 

خۆ "نیتچە" ڕاستیكرد، لە ڕۆژئاوا شتێك مرد، بەڵام ئەوەی كە مرد خوا نەبوو، خوابازی بوو. ئەوەشی لەم ناوچەیە بە ناوی سەحوەو ڕابوونەوە ژیایەوە، خوا نەبوو، ڕووكەشگەرایی و خوابازی بوو!   

پەڕینەوە لە مەعریفەی ناڕاستەوخۆوە، بۆ مەعریفەی ڕاستەوخۆ، ڕێگا ڕاستەكەی زانینە. شۆڕشی زانست لەوێوە دەستی پێكرد، كە چیتر زاناكان بە چاوی كەنیسە ڕازی نەبوون و بە چاوی خۆیان ڕوانییان. نوح هەر بەقەت ئەوانیتر ژیا، بەڵام بە چاوی خۆی ئەیڕوانی، ئیتر بەشی هەزار ساڵ دنیای بینی. بە پێچەوانەوە ئەگەر پەنجا ساڵ لە عەینەكی مێگەلێكەوە لە دنیا بڕوانیت، ئەو ماوەیە نەژیاویت و لەدەرەوەی بازنەی هۆشیاریی بوویت، چونكە هۆشیاری بە بینینی ڕاستەوخۆدا ئەڕوات.

مەسەلەكە ئەوەنیە كە هاوبەشی و دنیابینی گشتی دروست نەبێت، مەسەلەكە ئەوەیە دنیابینی گشتی، لە سەر ئەساسی بینینی مرۆڤەكان دائەمەزرێ، نەك لەسەر كوێری جەماعی و لێسەندنەوەی مافی بینین. كوێری مێگەلیانە، بە شەڕ دەستەبەر ئەكرێ، ئەبێ بەردەوام دۆخی ترس و سایكۆلۆژیای شەڕ دروستكەیت و لە پشتی عەقڵەوە قەرەباڵغی خڕكەیتەوە و بەدزی چاوەوە بینینی ساختە دروستكەیت. یەعنی (شەڕ و جەهل و قەرەباڵغی) پاكێجێكە!

پەڕینەوە لە حیرفەوە بۆ پیشەسازی، پەیوەندی نوێ ی دروستكردو پێویستی بە یەكێتی یاساو یەكێتی پەروەردە هەبوو. پێشتر كەسێك پیشەیەكی هەبوو، مناڵەكانی خۆی فێرئەكردو شتەكە بە ویراسەت ئەگوازرایەوە.. بەڵام (كارگە) كەسانێكی زۆر ئیشی تێدا ئەكەن و كۆمەڵێك پسپۆڕی جیای تیایەو شتەكە پێویستی بە خوێندن و ڕاهێنان و پەیوەندی ناخوێنی هەیە. 

ڕیفۆڕمی ئاین و وەرگێڕانی كتێبی پیرۆز، پاشەكشێ ی بە زمانی لاتینی كردو زمانە خۆماڵییەكان بوژانەوە. لەولاوە جەریدەو چاپخانەو بیرۆكراتی، دیسان پێویستی بە یەكێتی زمان هەیە..

ناكۆكی میرەكان جیاوازی سیاسی دروستكرد. كارگەو كرێكار، نەقابەكان و كۆمەڵگای مەدەنی دروستكرد. دوو جەنگە جیهانییەكە پیاوی كەمكردەوەو بەشداری ژنی كردە زەرورەت و یەكسانی جێندەریی هێنا. دروستبوونی بانق، جوڵەی سەرمایەی چالاك كرد، جوڵەی سەرمایە جوڵەی زانستی خێراكرد.. هەموو ئەمانەش موتوربەبوو بە جوڵەیەكی فەلسەفی و هونەری و ئەمانە پێكەوە مۆدێرنەو ڕۆشنگەری و شار و دەوڵەتی نوێیان دروستكرد.

دەوڵەتانی ڕۆژئاوا بەو ڕەوتە دامەزران و دەوڵەتانی دەرەوەی ڕۆژئاوا، بەبێ ئەوەی بەو ڕەوتەدا بڕۆن، كۆپی ئەوێ كرانەوە. تەجروبەی ڕۆژئاوا خۆی بێ كەموكوڕی نیەو شایەنی ڕەخنەیە، كەچی بووە بە مۆدێلی ئەوانیتر. دەوڵەتانی تر دووجار فاشیلن، جارێك كە كۆپی ڕۆژئاوان بەبێ ئەوەی بە ڕەوتەكەدا ڕۆشتبن، جارێكیش كە كۆپییەكی ناچارین و خودی كۆلۆنیالیزمی ڕۆژئاوا دروستی كردون.

نەك هەر دەوڵەت، بەڵكو تەواوی ئایدۆلۆژیاكان هەر وا هاتن و هەژموونی دەرەكی هێناونی نەك جوڵەی ناوەكی. ناسیۆنالیزم و سۆسیالیزم و لیبرالیزم و فێمینیزم.. لەوێ بەناو ڕەوتی مێژوویی خۆیدا ڕۆشتووە، بۆیە بەردەوام ئەبێتە گەشەو بار سوكیی، بەڵام لەملا، شتەكە لە مێژووەكە بارئەكرێ، ئیتر ئەبێتە بارگرانی و ئاڵۆزیی!

مەبەستم ئەوەنیە دنیا دابەش بكەم بۆ غەرب و شەرق، هەموو ئەوەی هەیە، گەشەی مێژوویەكی تێكەڵاوەو بەرهەمی هەموو مرۆڤایەتییە، بەڵام هەرشتێ بەناو هەژمووندا هاتبێ، گرێیەو ئەبێ بكرێتەوەو بەجۆرێكی تر بێتەوە. لە هەموو گرێكانیش ناقۆڵاتر، ئیسلامیزمە، چونكە تێكەڵكردنێكی خراپی ئایدۆلۆژیا مۆدێرنەكانەو خۆی لێكردوین بە ئایدۆلۆژیایەكی خودایی! 

بۆ نمونە "یەكپۆشییەكەی ئیسلامیزم" ناكۆكە بە جلی كولتوریی هەموو كۆمەڵگا موسوڵمانەكان، ئەمە زیاتر سەر بە یەكڕەنگی و تۆتالیتاریەتی فاشیزم و نازیزم و ستالینیزمەو جلێكی سیاسی و دیسپلینێكی عەسكەرییە، نەك كولتوری كوردەواری و كولتوری ئیسلامی، چونكە "كولتور" ئەگەرچی شوناسێكە لەوانیتر جیات ئەكاتەوە، بەڵام هەڵگری فرەییشەو هەرگیز كولتور یەكڕەنگ نیە!

شوناس هەر ئەونە ڕەبتی بە حەقەوە هەیە، كە لیت زەوت نەكرێ. ئەوەی كە خۆی زەوتكەرەو شوناسێكی ئامادەی هەیە بۆ سەپاندن، ئەوە ئینقیلابە بەسەر حەقدا. ئەوە ئایدۆلۆژیایەكی تۆتالیتارە نەك پارێزەری كولتور. "ئیسلامیزم" ئینقلابی شوناسێكی ناڕەسەنە، بەسەر شوناسە كولتورییە ڕەسەنەكاندا، خودی ئەوەش ناحەقییەو ئەوەشی ناحەقییە، ناتوانێ حەقت بۆ بهێنێ. 

كۆڵەواریی كۆمەڵگاكان پەیوەندی بە هاوردەی دەرەكییەوە نیە، پەیوەندی بەوەوە هەیە، كە لەناوەوە حەق كەوتووەو ڕووكەشگەرایی سەركەوتووە. هیچ شتێك بەقەت تۆتالیتاریزم خەتەر نیە لەسەر كۆمەڵگاكان، چونكە تەنیا هاتوویەكی دەرەكی نیە، بەڵكو ڕێك لە جێگای ڕۆحە ناوەكییەكە دائەنیشێ. هیچ شتێك بەقەت نیولیبرالیزم و ئیسلامیزم، ‌هەڕەشە نیە لەسەر كولتوری ئێمە، چونكە تەنیا میوانێك نیە، بەڵكو ماڵەكەت داگیرئەكاو تۆ ئەكاتە دەرەوەو ئەبێ بە مەرجەكانی ئەو بێیتەوە ناو ماڵەكەی خۆت!

لەڕاستییدا كێشەی ئێمە، هاوڕەگەزبازی و سۆزانیبازی نیە، چونكە هەموو كوردستان چەن هەزارێك سۆزانی و هاوڕەگەزبازی تێدانیەو تیاشیابێ كێشەیەكی ئەوتۆ نیە، چونكە كۆمەڵگا بە سروشتی خۆی موحافزكارەو بەرامبەر ئەو شتانە بەرگری هەیە. كیشەی ئێمە خوابازییە، كە وەكو جەیشی مەغۆل، لێشاوی هێناوەو كۆمەڵگاش بەرگرییەكی نیە بەرامبەری!

كۆمەڵگا خۆی خواخوازەو ناتوانێ گومرگ بخاتە سەر كاڵایەك كە لۆگۆی خوای لەسەربێت. ئەوە كاری دەسەڵاتەو دەسەڵاتیش لەپێناو خۆپاككردنەوە لە گەندەڵی، فەرشی سوری بۆ لەشكری خوابازی ڕاخستووە. بە نەتیجەش، ئیتر ئەو بینایەی كە لە ئێران خەریكە ئەڕۆخێ، ئێمە خۆمان خەریكین بناغەكەی دائەنێین!

سۆزانی خەتەر نیە، چونكە ماسكی نیە، دینبازی خەتەرە چونكە بە ماسكی موقەدەسەوە دێتە بەردەمت. كۆنترۆڵكردنی بازاڕی لەشفرۆشی و قومارو چەك و حەشیش.. شتێكی زۆر باشە، بەڵام لەوە باشتر، كۆنترۆڵكردن و ڕیكخستنی بازاڕی دینبازییە، چونكە تیجارەتە بێ كەڤەرەكان، ئەهوەنترن لە "تیجارەتی كەڤەرەكان".
ماویەتی

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.