سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

بە ژمارە.. توانەوەی ئیسلامگەرا لە كوردستان

29/05/2018


تایبەت
سێ حزبە ئیسلامییەكەی هەرێمی كوردستان (كۆمەڵ، یەكگرتو، بزوتنەوە)، لە هەڵبژاردنەكەی 12ی ئایاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقدا 137 هەزارو 950 دەنگیان كەمبۆتەوە، ئەمەش بەراورد بە هەڵبژاردنی چوار ساڵی بەر لەئێستا.

لەهەڵبژاردنەكەی 12ی ئایاری ئەمساڵ بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، یەكگرتو و بزوتنەوە لیستی ئیسلامخوازانی كوردستانیان پێكهێنا، بەڵام كۆمەڵ بەجیا بەشداری لەو هەڵبژاردنەدا كرد، بەپێی ئەو ئەنجامانەش كە كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق بڵاویكردۆتەوە، دەنگی هێزە ئیسلامییەكان بەراورد بەهەڵبژاردنی چوار ساڵی ڕابردوی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، بەڕێژەیەكی بەرچاو كەمبۆتەوە.

هەندێك لە شارەزایانی بواری ئیسلامی سیاسی، پێیان وایە هۆكاری كەمبونەوەی دەنگی ئیسلامگەراكانی كوردستان بۆ هۆشیاریی زیاتری تاكی كورد دەگەڕێتەوە، كە چیتر بڕیاریانداوە بە دروشمی هەڵخەڵەتێنەر و بەناوی خوا و ئاینەوە فریو نەدرێن و دەنگەكانیان بۆ لایەنێك نەبێت كە لەسەر بنەمای پەیمان و بەڵێنی ساختە دامەزرابێت و لەڕێگەی دەنگی هاوڵاتیانی ساویلكە و خۆشباوەڕەوە بەرپرسەكانیان بگەنە لوتكەی دەسەڵات و ماڵ و سەروەت و سامان كۆبكەنەوە.

یەكگرتو زیاتر لە 88 هەزار دەنگی لەدەستدا
یەكگرتوی ئیسلامی كوردستان لەهەڵبژاردنی 30ی نیسانی 2014 لەهەر سێ پارێزگای سلێمانی و هەولێر و دهۆك، 186 هەزارو 379 دەنگی بەدەستهێنا، بەڵام لە هەڵبژاردنەكەی 12ی ئایاری ئەمساڵدا، هەر لەو سێ‌ پارێزگایە 98 هەزارو 278 دەنگی بەدەستهێناوە، واتە 88 هەزارو 101 دەنگ كەمیكردوە.

كۆمەڵ نزیكەی 50 هەزار دەنگ كەمدەكات
لەهەڵبژاردنی 30ی نیسانی 2014 بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان لەهەرسێ‌ پارێزگاكەی هەرێمی كوردستان (سلێمانی و هەولێرو دهۆك) 142 هەزارو 94 دەنگی بە‌دەستهێنا‌، بەڵام لەهەڵبژاردنەكەی 12ی ئەم مانگەدا بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، هەر لەو سێ‌ پارێزگایە 92 هەزارو 245 دەنگی بەدەستهێنا، واتە 49 هەزارو 849 دەنگ كەمیكردوە.

بزوتنەوەی ئیسلامی.. بەرەو لەناوچون
"بزوتنەوەی ئیسلامی لە كوردستان" كە جوڵانەوەیەكی ئیسلامی جیهادی چەكداربو، لەپاش دامەزراندنی و دواتر لەپاش ڕاپەڕینی 1991 ی كوردستان، لەناوچەكانی هەڵەبجە و هەورامان و شارەزور برەوی پەیدا كرد، ئەو بزوتنەوە ئیسلامیە بەشێوەیەك گەشەیكرد كە ڕكابەری هێزە گەورەكانی كوردستانی دەكرد، بەڵام بەجیابونەوەی بەشێك لە سەركردەكانی و وازهێنانی بەشێكی زۆری ئەندامانی و ناكۆكی نێوان سەركردە و بەرپرسە باڵاكانی ئەو حزبە، بزوتنەوە بوە حزبێكی لۆكاڵی زۆر بچوك كە ژمارەیەكی كەم لە ئەندامەكانی بەدەوری بنەماڵەی دەسەڵاتداری ناو حزبەكەدا ماون.

لەكاتێكدا كە ئەو حزبە ئیسلامییانە بەشێك لە هۆكارەكانی دابەزینی ئاستی جەماوەرییان لەهەڵبژاردندا بۆ ساختەكاری دەگەڕێننەوە، لەبەرامبەردا چاودێرانی سیاسی لێكترازان و گوتاری سیاسی و كێشە ناوخۆییەكانی ئەو هێزانەش بەهۆكار دەزانن.

تەنها چەند سەعاتێك دوای بەڕێوەچونی هەڵبژاردنەكەی 12ی ئایاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق كە ئەنجامە سەرەتاییەكان بڵاوكرانەوەو دواتریش كەكۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئەنجامی كۆتایی هەڵبژاردنەكەی راگەیاند، لەو كاتەوە تائێستا سەكردەكانی ئەو هێزە ئیسلامییانە تەنها پاساویان بۆ كەمبونەوەی دەنگەكانیان و دابەزینی ئاستی جەماوەرییان، ساختەكارییە لەهەڵبژاردنەكەدا كەتۆمەتەكە دەخەنە پاڵ چەند هێزێكی تر، بەبێ‌ ئەوەی باس لەكێشەو هۆكارە سەرەكییەكانی كەمبونەوەی دەنگیان بكەن.

لەو بارەیەوە، "ماجید خەلیل" مامۆستای زانكۆ و شارەزا لە ئیسلامی سیاسی دا تایبەت بۆ سایتی دابڕان وتی: 
لاوازى و لێژبوونى گڵۆڵەى ئیسلامگەرا لە کوردستاندا پاڵنەرەکانى روون و رەوانن، بە گوێرەى ئەو زانیارییانەى کە هەن، لە دەستپێکى دوو هەزارەکانەوە رەوتى ئیسلامى لە کوردستان پانتاییەکانى بەرەو تەسکبوونەوە دەچن، فاکتەرەکانیش خۆیان دەبیننەوە لە چەندین هۆکارى ناراستەوخۆ و راستەوخۆدا.

هۆکارە ناراستەوخۆکان:
1.ئیسلامى سیاسیی لە کوردستاندا ریشەى نییە. رەوتەکان رەوتى بێپێشینە و بێ مێژوون. چێبوونیان وابەستە بوو بە شەپۆلێکى ئیسلامیزمى گلۆباڵییەوە کە لە جەمسەرى بیرى سیاسیی شیعە لە دواى شۆڕشى گەلانى ئێران و ئیخوانیزمى میسر و سەلەفیزمى سعودییەوە هەڵتۆقین، هەربۆیە نیشتنەوەیان چاوەڕێکراو بووە.
2.ئیسلامى کوردەواریی لە کوردستاندا داراى ریشەیەکى مێژوویی تێکەڵ بە پانتاییەکانى ناسیۆنالیزم و جوڵانەوەى رزگاریخوازیی کوردییە. تەواوى خەبات و خەمى کورد لە شۆڕشەکاندا نەبوونەتە میراتێک کە ئیسلامگەراى ئیخوانى و وەهابى و سەلەفى کارى لەسەر بکەنن بەڵکو دژایەتییان کردووە. ئەوە لە کاتێکدا ئیسلامى کوردەوارى ن ئیسلامێکى رۆحى و سۆفیگەرو عیرفانییەو رەوتە بەهێزەکانى تەسەوف لە کوردا زیندویان راگرتووە.
3.ئیسلامى سیاسیی پرۆژەى وڵاتانى هەرێمییەو ئەوان نایانەوێت بە ئاقارێکدا گەشە بکات کە مەترسیی لەسەر بیرى سیاسیی خۆیان بکات، چون بیرى سیاسیی لە ئێراق و ئێران و سوریادا بیرێکى سیاسیی شیعە گەرایە. لەتورکیاشدا ئیسلامە سیاسییەکە لە ژێر چەترى پارتێکى تورکیی بەناوى دادو گەشەپێدانە و نایەوێت ناسنامەى ئیسلامگەراى کوردى دەرکەوێت.
4.شکستى ئیخوان موسلمین لە گۆڕەپانى سیاسیی میسردا کاریگەرى نەرێنى لەسەر جولانەوەکانى ئێرەیش دانا.

هۆکارە راستەوخۆکانى کەوتنى ئیسلامى سیاسیی لە کوردستان:
1.لە دەستپێکى دوو هەزارەکاندا رەوتەکانى ئیسلامگەرا دابەشبوون و بوون بە چەند رەوتێکى لاواز و نەیار بە بیرو باوەڕو سیاسەتى یەکتریی.
2.روون بووەتەوە بۆ خەڵکى ئەم رەوتانە رەوتى پۆپۆلیستى عەوامگەران و دین روپۆشى سیاسەتیانە. بۆیە ناتەواوى و نەبوونى رابەرێکى کارێزمى و نەبوونى بانگخوازو کەسانى چالاک لەناویاندا بەتەواوى جێگەى پێچۆڵکردوون. تەنانەت خودى ئەویرەکانیان چەندین جار وتویانە مەکتەب سیاسییەکانمان لاواز و نەخوێندەوارو بێتوانان.
3.ئیسلامییەکان دابەشبوون لەنێوان گوتارى زاڵى وڵاتانى هەرێمى و هەروەها دابەشبوون لەنێوان ئەجێنداى پارتە سیکیۆلارە باڵادەستەکان و ناتوانن سەربەخۆ کارى سیاسیی بکەن و بندەستى سیاسەتنى سەرووترن.
4.سروشتى دۆزى کورد گەیشتوەتە ئاستێک کە بۆ نەوەى ئێستە روون بووەتەوە دۆزەکەیان دۆزێکى ئایینى نییە. بەڵکو دۆزێکى نەتەوەییە. جگە لەوەیش پرسێکى تر لە دواى بەهارى عەرەبى بەتەواوى ئەوەى ناساند کە خەڵک پێویستى بە خزمەتگوزاریی و دنیاگەراییە. نەک بەندو باوى شەریعەت و حوکمى شەریعەت.
5.نمونە دیارەکانى ئیسلامى سیاسیی و سەلەفییە جیهادییەکانى وەک داعش و قاعیدەو بەرەى نەسرە رۆڵێکى نەرێنى تەواویان بینى و ئەو رۆحە میللیەى کوردى بەئاگا هێنا کە توخنى هەر رەوتێک نەکەون کە ئیسلامگەرایی لە جاڕیدایە. بەتایبەتى جینۆسایدى کورد لە شەنگال و کارو ئەتوارى توندرەوى و سەربڕینى پێشمەرگە بە شێوەیەک بوو کە خەونى ئیسلامگەراکانى لە کوردستاندا سەربڕى.
6.بوونى کەسایەتى و بژاردەیەکى دیاریکراو ریفۆرمخواز لەناو ئیسلامییەکاندا کە نارازیین بە ئەدای ئیسلامگەرایانەى پارتەکانیان و بەتەواوى سڵەماونەتە لەو فۆرمە سیاسییە کلاسیکییەى کە ئیسلامییەکانى کوردستانى لەسەرە. 
هەمو ئەو هۆکارانە فاکتەرێکى بەرچاو و دیارن کە لە دەرهاویشتەیاندا رکێفى ئیسلامییەکانى لەرووى جەماوەرییەوە لاوازو سست کردووە.

بۆچونێكی تر لەو بارەیەوە لەلایەن چاودێرانی سیاسیەوە دێتە ئاراوە، ئەویش ئەوەیە كە بەشێكی زۆر لە سەركردە و كادیرە دیارەكانی ناو حزبە ئیسلامیەكانی كوردستان تاڕادەیەك هەلپەرستن و بەدوای بەرژەوەندی تایبەتی خۆیاندا دەگەڕێن نەك حزبەكانیان، نمونە بۆ ئەو بۆچونەش: لەپاش دروستبونی چەند حزب و بزوتنەوە و هاوپەیمانییەكی عەلمانی لەماوەكانی ڕابردوودا، بەشێكی زۆری سەركردە و بەرپرس و كادیرە دیارەكانی حزبە ئیسلامیەكان ئاسانترین كاریان بەجێهێشتنی حزبەكانی خۆیان و وەرگرتنی پۆست بو لەلای عەلمانیەكان!

 

ئەوەی جێگای سەرنجە، لەماوەی ڕابردوودا سەلەفیەكانی كوردستان كە خۆیان لە بابەتی حزبایەتییەوە ناگلێنن، كێشەی ناوخۆیی گەورەیان تێكەوت و بونە چەند باڵێك و بەشێكی زۆر لەوان كە "عەبدوللـەتیف سەلەفی" بە ڕێبەری سەلەفیەكان دادەنرا، بێبەرییان كرد لەخۆیان و خودی عەبدوللـەتیفیش لە ڕونكردنەوەیەكدا، بێبەری بونی خۆی لە ڕەوتی "مەدخەلی" ڕاگەیاند.

پێشتریش، هەر خودی ڕێبەری سەلەفیەكان، لە كێشەیەكی كۆمەڵایەتی تێوەگلا و بەشێكی زۆری سەلەفیەكان وازیان لە بیروباوەڕی سەلەفیەت هێنا بەو هۆكارە.

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.