سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

پرسی دیموكراسیه‌ت له‌ گوتاری ئیسلامی هاوچه‌رخدا(بەشی سێیەم و کۆتایی)

06/08/2018


وه‌رگێڕانی: ئه‌رسه‌لان تۆفیق 


به‌ڕاستی ئه‌م بۆچونه‌ی غه‌نوشی له‌باره‌ی دیموكراسیه‌ته‌وه‌ پێشكه‌وتنی زۆری پێوه‌دیاره‌، ئه‌گه‌ر به‌راوردی بكه‌ین به‌بانگخوازانی ئیسلامی و سیاسیه‌ هاوچه‌رخه‌كانی خۆی، ئه‌وه‌ش كه‌ له‌ هه‌موویان زیاتری گوتوه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت:ئیسلام ئه‌و هێزه‌ی تێدایه‌ كه‌ قبوڵی دیموكراسیه‌ت بكات و ئاراسته‌شی بكات، هه‌روه‌ها كه‌ ده‌ڵێت دیموكراسیه‌ت ته‌نها كۆمه‌ڵێك دامه‌زراوه‌و شێوازی فه‌رمانڕه‌واییی نیه‌، به‌ڵكو بریتیه‌ رۆشنبیری و یاسای ره‌فتاری و پێویستی به‌ ناشتن و په‌روه‌رده‌كردن و گه‌وره‌كردنیش هه‌یه‌ له‌نێو دڵ و ده‌رونی سه‌رجه‌م تاكه‌كاندا تا له‌وریگه‌یه‌وه‌ ببێته‌ رۆشنبیریه‌كی گرنگ بۆ كۆمه‌ڵگه‌، بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵكی فێری ئه‌وه‌ بكات بۆ روو به‌ڕوو بونه‌وه‌ی كێشه‌كانیان له‌ په‌نا بۆ گفت و گۆكردن ببه‌ن له‌ بری توند و تیژی و زیاده‌ڕۆیی و توندڕه‌وی.

لێره‌وه‌ بۆمان روون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ غه‌نوشی بانگه‌وازی ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ دیموكراسیه‌تی په‌رله‌مانی و فره‌یی قبوڵه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌بێژێت: هۆكارێكی نمونه‌یی زۆرباشه‌ بۆ ئه‌وه‌ی شه‌ریعه‌تی خوای گه‌وره‌ی پێ‌ بخرێته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌.هه‌روه‌ها ئه‌و پێی وایه‌ هیچ رێگه‌یه‌كی تر ناتوانێت شه‌ریعه‌تی خودای بخاته‌ بواری جێبه‌جێكردنه‌وه‌ و تاك كۆمه‌ڵ موسڵمان بكات ته‌نها خه‌باتی دیموكراسیانه‌ نه‌بێت. به‌ بڕوای ئه‌و ڕه‌تكردنه‌وه‌ی ئه‌م رێگه‌یه‌ سه‌رده‌كێشێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌ره‌و نادیاربمانبات و خزمه‌تی به‌لاش و خۆڕایی به‌ دوژمنان و ناحه‌زانی ئیسلام و راپه‌ڕینه‌كه‌ی ده‌كات.

پرسیار ئه‌وه‌یه‌، ئایا بۆچونه‌كانی راشیدغه‌نوشی له‌باره‌ی دیموكراسیه‌ته‌وه‌ ته‌نها هه‌ڵبژاردنێكی كاتییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌و رێگه‌یه‌وه‌ بگاته‌ ده‌سه‌ڵات و دواتر حاشای لێبكات؟ یان دیموكراسیه‌تی به‌لاوه‌ ستراتیژه‌و لێی په‌شیمان نابێته‌وه‌؟ به‌ وردبونه‌وه‌ له‌ بزوتنه‌وه‌ی راپه‌رینی تونس كه‌ غه‌نوشی سه‌رپه‌رشتی ده‌كات تێده‌گه‌ین له‌وه‌ی كه‌ موعانات و ده‌ردی سه‌ری زۆری چه‌شتوه‌و زۆر چه‌وسێنراوه‌ته‌وه‌و گیرۆده‌ی ده‌ستی نه‌بون و غیابی دیموكراسیه‌ت بووه‌. له‌ڕاستیشدا غه‌نوشی وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ ناداته‌وه‌، به‌ڵام ئێمه‌ بۆنی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ غه‌نوشی مه‌یل و لاربونه‌یه‌كی تێدایه‌ به‌رامبه‌ر تێگه‌یشتنله‌ دیموكراسیه‌ت، ئه‌مه‌ش نه‌ك وه‌ك ئامرازو هۆكارێكی سیاسی رووت به‌ڵكو وه‌ك ره‌فتارو رۆشنبیریش، هه‌ر ئه‌وه‌ش وای لێكروه‌ كه‌ ڕه‌خنه‌ی هه‌ندێك كۆمه‌ڵ و گروپی ئیسلامی بكات كه‌ رێگه‌ی توندوتیژییان هه‌ڵبژاردووه‌.

 

دووه‌م : حه‌سه‌ن حه‌نه‌فی: فیقهی سیاسی ئیسلامی بریتیه‌ له‌ رژێمێكی دیموكراسی
هه‌رچی بیرمه‌ندی ئیسلامی"حه‌سه‌ن حه‌نه‌فی"یشه‌ كه‌ بانگه‌واز بۆ چه‌پی ئیسلامی ده‌كات، له‌باره‌ی په‌یوه‌ندی ئیسلام به‌ دیموكراسیه‌ته‌وه‌ ده‌ڵێت: بۆ ته‌نها یه‌ك چركه‌ من دوو دڵ نابم كه‌ رژێمی ئیسلام بكه‌ به‌ رژێمێكی دیموكراسی، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی ئیمام-حاكم- نوێنه‌ری ده‌سه‌ڵاتی سیاسیه‌ و خه‌ڵك به‌یعه‌تی ده‌داتێ‌، ئیمامه‌ت گرێبه‌ست و هه‌ڵبژاردنه‌، هه‌ر بۆیه‌ ده‌كرێت بڵێین گرێبه‌ستێكی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌له‌نێوان خه‌ڵك و كاربه‌ده‌ستدا، هه‌ربۆیه‌ ده‌بێت پابه‌ندبێت به‌ مه‌رجه‌كانی ئه‌و رێكه‌وتن و گرێبه‌سته‌وه‌، تائه‌و كاته‌ش له‌سه‌ر ئیێمه‌ پێویسته‌ كه‌ گوێڕایه‌ڵی بكه‌ین، ئه‌گه‌ر وای نه‌كرد ئامۆژگاری ده‌كه‌ین، چونكه‌ ئاین ئامۆژگارییه‌، فه‌رمانمان پێده‌كات كه‌ چاكه‌بكه‌ین و قه‌ده‌غه‌ی خراپه‌مان ده‌كات... مه‌بده‌ئی حوكم له‌ ئیسلامدا بریتیه‌ له‌ به‌یعه‌ت و هه‌ڵبژاردن و شورا. هه‌ر بۆیه‌ به‌بێگومان كه‌ فیقهی سیاسی ئیسلامی رژێمێكی دیموكراسیه‌و له‌سه‌ر بنه‌مای هه‌ڵبژاردنێكی گشتی سه‌ربه‌ست و ئازاد هه‌ڵده‌بژێرێت.

 حه‌نه‌فی كه‌ ده‌رباره‌ی دیموكراسی قسه‌ ده‌كات بیروباوه‌ڕی خۆی ناشارێته‌وه‌ كه‌ ده‌ڵێت دیموكراسیه‌ت له‌گه‌ڵ ئیسلام ناته‌باو ناجۆر نیه‌، ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئیسلامیش سه‌رچاوه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ په‌یمانێكی كۆمه‌ڵایه‌تی"كه‌ پێشی ده‌گوترێت به‌یعه‌ت". واش ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ ئامانجی سه‌ره‌كی لای حه‌نه‌فی بریتی بێت له‌ چۆنیه‌تی سنوردانان بۆ داپڵۆسین و سته‌مكاری فه‌رمانڕه‌واكان، دیموكراسیه‌تیش لای ئه‌و ده‌توانێت ئه‌و كاره‌ بكات. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ فه‌رمانڕه‌وا-حاكم یان ئیمام- (ئیمام له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه‌ به‌یعه‌تی پێده‌رێت، به‌یعه‌تیش هه‌ڵبژاردن و پرۆسه‌ی ده‌ستنیشانكردنێكی ئازاده‌، لێره‌وه‌ش ئه‌و په‌یمانی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌ به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت، هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ فیكری سیاسی نوێی رۆژئاوادا به‌رجه‌سته‌یه‌، لێره‌وه‌ش رۆڵی رۆشنبیران-زانایان- دێته‌ كایه‌وه‌ كه‌ بریتیه‌ له‌ ڕێنمایی كردن- كه‌ بریتیه‌ له‌ فه‌رمانكردن به‌چاكه‌و قه‌ده‌غه‌كردنی خراپه‌- كه‌ ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه‌ ده‌قاوده‌ق به‌سه‌ر –ئۆپۆزسیۆن-دا ده‌بڕێت به‌ واتا سیاسیه‌ نوێیه‌كه‌ی، ئه‌مه‌ هه‌ر مانا كۆنه‌ ئیسلامیه‌كه‌یه‌ به‌ڵام له‌ ئه‌مڕۆدا به‌و شێوه‌یه‌ ته‌رجه‌مه‌كراوه‌، به‌یعه‌ت په‌یمانێكی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه‌ فه‌رمان به‌چاكه‌و قه‌ده‌غه‌كردنی خراپه‌ش ئۆپۆزسیۆن بوونه‌، شورا دیموكراسیه‌ته‌و ئیمام و حاكمیش هه‌مان ده‌سه‌ڵاتی فه‌رمانڕه‌وای سیاسیه‌و رۆشنبیرانیش زاناو فه‌قیهه‌كانن....هتد).

به‌م شێوازه‌و به‌م شێوه‌یه‌ ده‌كرێت بڵێین كه‌ حه‌سه‌نی حه‌نه‌فی به‌م بۆچونانه‌ی بوه‌ته‌ رابه‌ری ئه‌وسه‌له‌فیانه‌ی له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دان كه‌ ده‌سته‌واژه‌ ئیسلامیه‌كان وه‌ربگێڕنه‌ سه‌ر ده‌سته‌واژه‌و تێگه‌یشتنه‌ سه‌رده‌میه‌كان، به‌ئومێدی ئه‌وه‌ی بتوانن پردێك درێژ بكه‌نه‌وه‌ له‌ نێوان تایبه‌تمه‌ندیه‌كان و ئه‌و شته‌ی كه‌ ئه‌مڕۆ پێی ده‌ڵێن نوێگه‌ری. حه‌سه‌نی حه‌نه‌فی وه‌ك رۆشنبیرێكی گه‌ردنگیر –ملتزم- به‌و هه‌وڵه‌ئیجتیهادیی و نوێگه‌رییه‌یه‌وه‌ نه‌وه‌ستاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت بنه‌مایه‌ك و ئه‌صاڵه‌تێك له‌ كلتوری ئیسلامیدا بۆ نوێگه‌ری ئه‌مڕۆ بدۆزێته‌وه‌، به‌ڵكو له‌ جێبه‌جێكردن و موماره‌سه‌شدا رۆڵی خۆی وه‌ك ئۆپۆزسیۆن بینیوه‌و ئامۆژگاری و رێنمایی ده‌سه‌ڵاتدارانی كردووه‌ به‌ فه‌رمان به‌چاكه‌و قه‌ده‌غه‌كردنی خراپه‌و رووبه‌ڕووی سته‌م و چه‌وساندنه‌وه‌كانی ئه‌نوه‌رسادات بوه‌ته‌وه‌و ئۆپۆزسیۆنی خۆی له‌به‌رامبه‌ردا راگه‌یاندوه‌و ره‌خنه‌ی ئاراسته‌كردووه‌.

له‌ كاتێكدا كه‌ سه‌ردانی قودسی كردووه‌ له‌ چوارچێوه‌ی ئاسایی كردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ئیسرائیلدا، له‌ئه‌نجامی ئه‌و ئامۆژگاری و رێنماییه‌ توندانه‌ی له‌ زانكۆ دوورخرایه‌وه‌و زیندانیشكرا، یه‌كێكی تر له‌و شتانه‌ی كه‌ بووه‌ مایه‌ی ره‌خنه‌ی قورس به‌سه‌ر حه‌نه‌فییه‌وه‌ ئه‌وه‌بوو كه‌ ده‌یگوت: سسته‌می ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تی ئیسلام له‌ سۆشیالیستیه‌وه‌ نزیكتره‌ تا له‌ لیبرالیه‌ت و سه‌رمایه‌دارییه‌وه‌، هه‌ر ئه‌مه‌ش بوو بوه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ تۆمه‌تبار بكرێت به‌ دامه‌زرێنه‌ری ئیسلامی چه‌پ و ئه‌و ناونانه‌شی ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ كه‌ ئه‌و زۆر لافی سۆشیالیزمی ئیسلامی لێده‌دا.

 

سێیه‌م : دكتۆر موحه‌مه‌د عه‌مماره‌: شورا له‌ دیموكراسیه‌ت جیاناكرێته‌وه‌..
بیرمه‌ندی هاوچه‌رخی ئیسلامی دكتۆر موحه‌مه‌د عه‌مماره‌ له‌و تێزه‌ نوێیه‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ دوور نییه‌ كه‌ ده‌یه‌وێت یه‌كخستن و یه‌كگرتنێك له‌ نێوان ئیسلام و دیموكراسیه‌ت و شورادا دروست بكات، به‌و پێیه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندی نێوان هه‌ردوو فه‌رمانڕه‌واو هه‌روو گه‌ل و ژێرده‌سته‌كانیان له‌ فیقهی سیاسی ئیسلامیدا یه‌كده‌گرێته‌وه‌ له‌و په‌یمانه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ ده‌ستورییه‌دا كه‌ هه‌یه‌ له‌ نێوان فه‌رمانڕه‌واو فه‌رمان له‌سه‌ر كراودا، كه‌ لێره‌دا ئاماژه‌ به‌و نوسراوو لاپه‌ڕه‌و رێكه‌وتنه‌ ده‌كات كه‌ پێغه‌مبه‌ر له‌ مه‌دینه‌دا داینابوو، ئه‌مه‌ش به‌ لایه‌نی تیۆریه‌ی خه‌لافه‌ت دێته‌ ئه‌ژمار.

به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌توانین ئاماژه‌ به‌وه‌ بكه‌ین كه‌ سه‌ندنه‌وه‌ی  موقه‌ده‌س و پیرۆزیه‌تیه‌ له‌و په‌یمانه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌و ئه‌و به‌یعه‌ته‌ی كه‌ ده‌درێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ به‌یعه‌ت لای ئه‌و كاتێك ده‌درێت به‌ فه‌رمانڕه‌وایه‌ك له‌ هه‌مان كاتیشدا ماف ده‌دات به‌ هه‌بوونی ئۆپۆزسیۆن له‌ ئیسلامدا، بۆ ئه‌وه‌ش پشت به‌ ژیاننامه‌ی خه‌لیفه‌ راشیدیه‌كانی موسڵمانان ده‌به‌ستێت كه‌ هه‌موویان له‌ هه‌بوونی ئۆپۆزسیۆن ناڕازی نه‌بوون و هه‌ڵسوكه‌وتیشیان له‌گه‌ڵ ده‌كردن، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ یه‌كه‌م وتاری یه‌كه‌م خه‌لیفه‌دا –ئه‌بوبه‌كر- دا هاتوه‌" ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌مكرد راستم بكه‌نه‌وه‌".

سه‌باره‌ت به‌مانای "شورا"ش لای موحه‌مه‌دعه‌مماره‌، واته‌ ده‌رهێنان و هه‌ڵێنجانی بۆچوون، ده‌رهێنانیش به‌ واتای به‌شداریكردنه‌ له‌ بڕیاردان له‌ به‌ڕێوه‌بردن و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و په‌ره‌دان به‌ كۆمه‌ڵگه‌و ده‌وڵه‌تیش، هه‌ر لێره‌وه‌یه‌ كه‌ به‌راودری ده‌كات به‌ دیموكراسیه‌ت و ده‌ڵێت : ناتوانرێت له‌ دیموكراسیه‌ته‌كه‌ی رۆژئاوا جیابكرێته‌وه‌ له‌ روانگه‌ی دامه‌زراوه‌یی و ئه‌زمونگه‌رییه‌وه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا جیاوازیه‌كی ریشه‌یی باس ده‌كات و ده‌ڵێت: دیموكراسیه‌تی رۆژئاوایی به‌ ته‌نها له‌سه‌ر بنه‌مای ئازادی ره‌های مرۆڤ دامه‌زراوه‌ له‌كاتێكدا كه‌ شورا ئه‌و ئازادییه‌ سنوردار ده‌كات. لێره‌شدا به‌و مانایه‌ دێت كه‌ مافه‌كانی خودا له‌ پێشتره‌ هه‌تا مافه‌كانی مرۆڤ.

به‌شێوه‌یه‌كی گشتی زۆرینه‌ی رۆشنبیران و بیرمه‌ندانی بزاوت و بۆونه‌ ئیسلامیه‌كان، له‌ ئاراسته‌ی گشتییاندا خه‌ریكه‌ بكه‌ونه‌ سه‌ر ئه‌و بڕوایان به‌ پێویستی یموكراسیه‌ت هه‌بێت، ئه‌مڕۆ وه‌ك شتێكی پێویست سه‌یری بكه‌ن هه‌رچه‌نده‌ دوێنێش ره‌تیان كردبێته‌وه‌... لێره‌شه‌وه‌ جارێكی تر ئه‌و پرسیاره‌ خۆی ده‌سه‌پێنێته‌وه‌: ئایا ئه‌م گۆڕانكارییانه‌ ته‌نها له‌سه‌ر بنه‌مای شیعارات و دروشم به‌رزكردنه‌وه‌یه‌ یان پێویستیه‌كه‌و جێبه‌جێی ده‌كه‌ن؟ هه‌رچۆنێك بێت گرنگ ئه‌وه‌یه‌ تا ئێستاش دیموكراسیه‌ت خواستێكی گشتییه‌، به‌ڵام هه‌رهه‌موو نا، چونكه‌ تا هه‌نوكه‌ش كه‌سانێك هه‌ن به‌ سه‌ختی دژایه‌تی دیموكراسیه‌ت ده‌كه‌ن، ئیتر ئه‌وانه‌ له‌ نێوجوڵانه‌وه‌ ئیسلامیه‌كاندا بن یان له‌ ده‌ره‌وه‌ی، هه‌موو ئه‌وانه‌ش دروشمه‌كانی تایبه‌تمه‌ندی و شوناس به‌رز ده‌كه‌نه‌وه‌و باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ناكۆكی گه‌وره‌ له‌ نێوان (كلتور و نوێگه‌ری) و (ئیسلام و دیموكراسیه‌ت)دا هه‌یه‌، هه‌موو ئه‌م خه‌ڵكانه‌ش ترسی گه‌وره‌یان له‌ ونبوونی شوناس هه‌یه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ (رچوان السید) ئه‌م جۆره‌ كه‌سانه‌ی پێده‌ستنیشان ده‌كات و جوڵێنه‌ری سه‌ره‌كیشیان بریتیه‌ له‌:( بابه‌تی شوناس وترس له‌ ونكردنی و هه‌وڵدان بۆ پاراستن و ده‌ست پێوه‌گرتنی به‌ هه‌موو جۆره‌ هۆكارێك، گوایه‌ رۆژئاوا هه‌ڕه‌شه‌ی سه‌ره‌كییه‌ بۆ له‌نێوچوونی ئه‌و شوناسه‌).

ده‌كرێت ئاماژه‌ش به‌ زیندووبونه‌وه‌ی ئه‌م جۆره‌ بیركردنه‌وه‌یه‌ بكه‌ین و بڵێین كه‌ ئه‌وانه‌ی باس له‌ رۆژئاواو ونبونی شوناس ده‌كه‌ن بریتین له‌وانه‌ی كه‌ پشت به‌و هه‌لومه‌رجه‌ سیاسیه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌ ده‌به‌ستن كه‌ جه‌نگی كه‌نداو هێنایه‌ كایه‌ له‌ لایه‌ك و جه‌نگی نێوان عه‌ره‌ب ئیسرائیلله‌لایه‌كی تر، دژایه‌تی كردنی جیهانگیری و ئه‌مه‌ریكاشی پێوه‌ ده‌كه‌ن. هه‌ر بۆیه‌ ئێستا ئێمه‌ ده‌بینین كه‌ جیهانی عه‌ره‌بی و ئیسلامی له‌ ململانێیه‌كی زۆر خراپدان له‌ به‌رامبه‌ر رۆژئاوادا، ته‌نانه‌ت شه‌پۆلێكی ئیسلامی گه‌وره‌ دژایه‌تی رۆژئاوا ده‌كات و به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك لێبوردنی نیه‌ له‌به‌رامبه‌ر رۆژئاواو رۆشنبیریه‌كه‌یشیدا، ئه‌مه‌ش ته‌نها وه‌ك په‌رچه‌ كردارێك و هیچی تر. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ "ع.الجابری" راڤه‌یه‌كی ته‌واوه‌تی ئه‌و دۆخه‌ ده‌كات و دابڕان و دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ رۆشنبیری رۆژئاوا و رژێمی به‌ڕێوه‌بردن و ره‌فتاره‌ رۆژئاواییه‌كان به‌ هه‌ڵوێستێكی ئایدۆلژیانه‌ لێكده‌داته‌وه‌ و ده‌ڵێت ئه‌وانه‌ ئالیه‌تێكن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سه‌كه‌ بتوانێت كه‌سایه‌تی خۆی بسه‌لمێنێت و به‌گری له‌ خۆی پێبكات.

له‌پاش ئه‌و باس و خواسانه‌ی كه‌ كردمان، ده‌بێت بپرسین ئایا راو بۆچونی ئه‌و موسڵمانه‌ رۆشنبیرانه‌ی كه‌ نیشته‌جێی رۆژئاوان چی بێت؟ ئایا له‌ نێو كایه‌ی رۆشنبیری و فیكری ئه‌واندا شتێك هه‌یه‌ پێی بگوترێت قبوڵكردنی دیموكراسیه‌ت و به‌هاكانی؟ ئایا باوه‌ڕیان به‌ دیموكراسیه‌ت و مافه‌كانی مرۆڤ هه‌یه‌؟ پاشان ئایا ئه‌ده‌بیات و گوتار و سیاسه‌ت و رۆشنبیری ئایندارییان دیموكراسیانه‌یه‌؟ ئایا ئه‌وان رێزی فره‌یی ده‌گرن و قبوڵی ناكۆكی و فره‌بۆچون ده‌كه‌ن و لێبوردن په‌ره‌ پێده‌ده‌ن و توندوتیژی و تاكڕه‌وی ره‌تده‌كه‌نه‌وه‌؟؟ وه‌ڵامی ئه‌م پرسیارانه‌ توێژینه‌وه‌یه‌كی تری ده‌وێت كه‌ ڕه‌فتاره‌كانی ئه‌وان و داهاتووی ئیسلام و دیموكراسیه‌ت و شێوازی په‌یوه‌ندیه‌كانی بخاته‌ نێو بۆته‌یه‌كه‌وه‌ كه‌ بۆ هه‌مووان روون ببێته‌وه‌ له‌كاتی پراكتیزه‌ی موسڵمانان و دیموكراسی خوازه‌كاندا له‌ كوێدا له‌یه‌ك ده‌چن و له‌ كوێی تریشدا لێك جودا ده‌بنه‌وه‌؟

 

ــــــــــــــــــــــــــ

تێبینی: سه‌رچاوه‌ی ئه‌م نوسینه‌ به‌شی چواره‌مه‌ له‌ كتێبێكی نوسه‌ر به‌ناونیشانی(الاسلام السیاسی و الحداثة) به‌ كه‌مێك ورده‌ ده‌ستكارییه‌وه‌/ نوسینی: ابراهیم اعراب

ــــــــــــــــــــــــــ

سەرچاوە: کۆچ مەگەزین

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.