سەرەتا/ لەبارەی دابڕان/ پەیوەندی/

بزوتنەوە ئیسلامییە عەرەبییەكان ناسیۆنالیستین نەك ئیسلامی باوەڕ

19/01/2019


ا-ژینگەی سەرهەڵدانی ئاینی ئیسلام
مەحمود عەبدولسەمەد

 
ئیسلام لەكۆمەڵگەیەكی عەرەبی بتپەرستی خێڵەكی نەخوێنەواردا سەریهەڵدا كە ئەو رۆژگارە بەسەردەمی نەزانی جاهیلی دەناسرێت و هەمو دیاردەیەكی دواكەوتویی و ستەمكاری تێدا باوبو، ئەو كاتە كۆمەڵگەی عەرەبی لەدو چینی سەرەكی پێكهاتبو گەورەو كۆیلە ئەم ئاینە بەپێچەوانەی گوزارشتی سیاسییە ئیسلامییەكان بۆ لابردنی بتپەرستی و یەكبونی ئەفرێنەرو پەرستراو خالیق و مەعبودو ڕاستكردنەوەی ڕەفتارو نەریتە كۆمەڵایەتییە جاهلی و نامرۆییەكان هات، سیاسەتی نەدەكرد، ئەركەكەی هەر بانگەواز بو بۆ باوەڕهێنان بەئاینەكەو بەرنامەی داڕێژراو دیاریكراو نەبو، كە پێغەمبەریش چوە مەدینە هەر بەڕێوەبردن هەبو، نەك دەوڵەت، بگرە بەپێوانەی دەوڵەتەكانی ئەو سەردەمەش بو بێت وەك ئێرانی، بێزەنتی، چینی، یۆنانی، رۆمانی.. هەر سیفەتی دەوڵەی نەبو، پەیامێكی ئیلاهی بو، سیاسی نەبو، ئیتر ئەم دەوڵەتەی ئیسلام لەسەردەمی پێغەمبەردا كەی و چۆن بو؟ وا ئێستا هەوڵدەدرێت بەو ناوە خەڵك ڕاپێچی ژێر دەسەڵاتێكی تێۆكراسی بكرێت؟ لەسەردەمی خەلیفە عومەریشدا كە دەستیدایە سودوەرگرتن لەستایلی هەندێك كارگێڕی و سەربازی ئێرانی و بێزەنتی ئەویش هەر بەشیوەی لاسایكردنەوە نەك داهێنان، بەڵام ئەم خەلیفە بەڕێزە بەپێچەوانەی مامۆستا ئاینییەكانی ئێستاوە نەیوت، ئەم كارانە هی غەیرەدین و كافرن و حەرامن، چونكە لەوە تێگەیشبو دەقێكی قورئان نییە حەرامیان بكات، ئیتر سروش (وەحی) نایەتە خوارەوە رێنمایی مرۆڤەكان بكات و ئەبێت خۆیان كاری خۆیان بەپێی پێویست بەڕێبكەن و ئەوەشی كە دەیكەن كاری مرۆڤ دەبن نەك ئاسمان باداهێنراو (بیدعە)شبن و لەڕاستیدا لەسەردەمی عومەریشدا هەر دەوڵەت نەبو، چونكە چەمكی دەوڵەت ڕەهەندو ناوی خۆی بەخۆیەوەیە. واتەك دەستاودەستپێكردنی دەسەڵات بەشێوەیەكی ئاشتی و شەرعی و هەڵبژاردن و ئەم سیفەت و پرۆسەیەش لەسەردەمی هیچ دەسەڵاتدارێكی موسڵماناندا نەبوە، دوریش نییە، هەر نەبێت، لەبەرئەوە بەدەر لەسەردەمی ڕاشیدین لەسەردەمی هەرسـێ‌ خەلافەتی ئەمەوی، عەباسی، عوسمانلیدا هەر حكومەت، هەر دەسەڵات، هەر پاشایەتی خەلیفەكان هەبوە، مەگەر بەدەگمەن یەكێكیان بەدەردی خوا مردبێ‌ ئەگینا هەر بەپیلان و كوشتن و و ژاراویكردن، خەلیفەكان و سەركردەكان گۆڕاون و ئاشكرایشە چەمك و ڕەهەندەكانی دەوڵەت و حكومەت جیاوازییان هەیە، مێژوش شایەتێكی بوێرو نەترساوە لەسەر چۆنیەتی ئەو دەسەڵاتانە كە ئێستا هەر تاقمێك دێت و دەیەوێت مرۆڤایەتی بەرەو دوا ڕاپێچ بكات بۆ تاریكستانی سەردەمی ئەو سـێ‌ بنەماڵە خەلیفە پاشایە بەبێ‌ ئەوەی گوێبدەن بەوەی ئەو مێژوە بەهەمو هەڵوەرین (تداعیات)و سروشتێكییەوەو هەر چۆن بوە پەیوەندی بەئێمەوە نییە زیاتر لەپەیوەندی نێوان داگیركەرێكی بیانی و داگیركراوێكی دەستەپاچەی لێنەهاتو، ئەگەر بەڕێزێكیش بەو ڕاستییە مێژوییە رازی نییە باوەڵامی ئەم پرسیارانە بداتەوە، ئایا سوپای عەرەبە موسڵمانەكان بانگێشتكرابون بێنە ئەم وڵاتەو دەستی بەسەردا بگرن و ئیمپراتۆریەتەكەی هەڵوەشێننەوەو شوێنەوارە دێرن و شارستانییەتەكانی وێرانبكەن و زەوی و زارو سامانەكانی دابەشبكەن بەسەر فیودالیستە سەربازییەكانیانداو كەهاتن كەس بەرەنگاریان نەبۆوە؟ لەنەهاوەندو نەهرەوان و لوڕستان و زەهاو...دا سەربازەكانیان گوڵبارانكران لەكاتێكدا ئەوان ئایەتی (لااكراە)یان پراكتیزەدەكرد؟ یان بەزۆری شمشێرو توندوتیژی لەو دەڤەرادانە جێگیربون و ئیتر بەجێیان نەهێشتەوەو جارێكیتر نەیاندایەوە دەست خاوەنەكانیان؟ لەئەنجامیشدا لەباتی بەمەدەنیكردنیان خۆیان و خاكیان تەعریبكردن.
كامەیە شوێنەوارێكی ئەو دەوڵەتە ئاواتییە فەنتازیاییە لەم وڵاتەدا دیارەو بەجێماوە لەبوارەكانی ئاوەدانی و بیناسازی، ئاودێری و كشتوكاڵی و پیشەسازی و سەربازی..تاد، جگە لەچەسپاندنی عەرەب سالاری و شتنەوەی مێشكی خەڵك لەهەمو بیرێكی زانستی و داگرتنەوەی بەمیتۆلۆجیاو سڕكردنی هزرەكان؟، داگیركردنی ئەم وڵاتە لەلایەن سـێ‌ بنەماڵەی خەلافەت - پاشاییەوە كە 13 سەدە زیاتری خایاند بەشی ئەوەی دەكرد هێندە شوێنەواری زانستی و عەدالەت و شارستانییەتیان بەجێ‌ بهێشتبا كە ئێستا كەس نەیتوانیبایە ڕەخنەیان لـێبگرێت ئەم بابەتە درێژدادڕی دەوێت بابگەڕێمەوە سەرباسی چۆنێتی گواستنەوە لەئیسلامی باوەڕەوە بۆ ئیسلامی ناسیۆنالیستی.

ب-سەدەی هەژدەیەم
سەرەتا قۆناغێكی نوێ‌ لەنێوان ئیسلام و سیاسەتدا


كاتێك ناپلیۆن لەساڵی 1798دا هەڵمەتی سەربازیی هێنایە سەر میسرو داگیری كرد، ئەو پەرچەكردارەی لەگەلی میسر بینرا لەبەرانبەر ئەو ڕوداوەدا بو بەجێگەی سەرسوڕمانی گەورەو سەركردەكانی میسرو وڵاتانی دیكەش، چونكە لەدێر رۆژگارەوە وابڵاوبو كە دەسەڵاتدارو چینی فیوداڵ پەیوەندی نهێنی دروستدەكەن لەگەڵ دەوڵەتە بیانیەكاندا لەپێناوی پاراستنی دەسەڵات و رژێمەكانیاندا لەتۆڵەی چینە چەوساوەكانی ژێر دەستیان، میللەتیش بەرەنگاری داگیركەر دەبێتەوە، كەچی بەپێچەوانەی ئەو بۆچونە تیۆرییەوە، زۆربەی توێژو تاقمەكانی میللەتی میسر بەتایبەتی ڕوناكبیران و جوتیارو گوندنشینەكان جگە لەدەسەڵات و فیوداڵ و پێگە ئاینییەكان پێشوازیان لەسوپاكەی ناپلیۆن كرد!، ئەمەش هەروا گۆترە نەبو، بەڵكو روناكبیرەكان هاتنی ئەو هێزە فەڕەنسییەیەكان بەبەرایی مەدەنێتی ئەوروپا بۆ میسر دادەناو چینە چەوساوەكانیش بەپێشەنگی سیستەمی دیموكراسی ئەوروپایی نرخاندیان بەهیوای رزگاربون لەدەسەڵاتی بێسنوری فیوداڵ و خاوەن زەوی و ستەم و سەرانەی پیاوانی دەسەڵات و پاشكۆكانیان، واتە گەلی میسر كازیوەی شارستانێتی سەردەمیان لەخۆرئاواوە بەدیەكرد بەرەو خۆرهەڵات، بەپێچەوانەی دیاردەی سروشتی و فەلەكی كە كازیوە لەخۆرهەڵاتەوە دەردەكەوێت، كەچی لەو سەرودەمەدا بڕێك لەپیاوانی ئاینی نزیك لەدەسەڵاتەوە. شانبەشانی دەسەڵاتی وڵات كەوتنە بەرەنگاربونەوەی سوپاكەی ناپلیۆن لەژێر دروشمی هەتەری لەسەر ئاین و وڵات و رەوشتە بەرزەكان و دەسكەوتەكان وەك ئێستا چاومانلێیەتی دەسەڵاتی دیكتاتۆر كەپشتی بەمیللەت قایم نەبوە، كە هەستی بەمەترسی كرد بۆ سەر خۆی، هاواری لێهەڵدەستێ‌ و هەستی نەتەوەیی و ئاسایشی نەتەوەیی و پیلانی دوژمن و دەستی دەرەكی و ئایین و رەوشت و هەمو پیرۆزەكان دەوروژێنێتە سەر قوماشی دروشم و كەناڵەكانی راگەیاندن و مینەبەركانی وەك كەناڵێكی راگەیاندن و هاندانی خەڵك بۆدەركردنی داگیركەری كافری غەیرە دین، پاساوی هەتەربون لەسەر پاراستنی نەریتی پەنگ خواردوی چەندان سەدە بو كە پاڵی نا بەدەسەڵاتی میسرییەوە بەسوپاو پۆلیس و پیرۆزكردنی پیاوانی ئاینەوە بۆ بەرەنگاربونەوەی ئەو بەراییەی شارستانێتی ئەوروپا نەك سوپا داگیركەرەكەی میسرو وڵاتی ئیسلام، ئیتر لەو دەمەوە دەسەڵاتی وڵاتانی عەرەب بەتایبەتی و وڵاتانی ئیسلامی بەگشتی شەڕی سیاسەت و دەسەڵاتیان تێكەڵ بەئاین و ئاینیش بەناسیۆنالیستی سیاسی نەك نیشتمانی كردوەو بەناوی ئایین و رەوشتەوە خەڵكیان هانداوەو پارێزگاری دەسەڵاتی خۆیان پێكردون، كەماركسێتیش وەك ئایدۆلۆژیایەكی نوێباو تۆكمە بەگوڕهاتە سەرخەت و هاوكێشەكەی چڕتركردەوەو پاساوێكی دیكەشی خستە بەردەستی رژێمی وڵاتە دژە پێشكەوتن و دیموكراسییەكان. لەوێدا بەئاشكرا دەسەڵاتی سیاسی و ئاینی كەوتنە پشتگیریكردنی یەكتر، بڕێك زانای ئایینیش سەریانهەڵدا وەك بانگخوازگەلێك بۆ چاكسازی و لەبەر ئەوەی ئەوانە هیچی تازەیان پێ‌ نەبوو باوەڕیشیان بەدیموكراسی و مافی مرۆڤ و ژنان نەبو لەدەرەوەی رێنماییە ئیسلامییەكاندا شتێكی ئەو تۆیان پێ‌ نەهێنرایە بەرهەم و لەیەكەم جەنگی جیهانیشدا كە عوسمانییەكان شكان و كورسی خەلافەت چۆڵب و، جیهانی ئیسلام و عەرەب گیرۆدەی پاشاگەردانییەكی ئاڵۆزبو لەوەش خراپتر مستەفا كەمال سەرۆك كۆماری توركیای عەلمانی راگەیاند لەسەر بنەمای رەگەز پەرستی و ئیلحاد گوایە ئاقاری بەئەوروپایكردنی توركیا گرتبو، لەلایەكی تریشەوە بەرپابونی شۆڕشی بەلشەفیك1917 كە ئەمەش دەیخواست بەرەیەك لەپیاوانی ئاین و ناسیۆنالیستەكان راگەیەنرێت دژ بەتەشەنەكردنی كۆمیۆنیزم كە لەگەڵ هەردو رەوتە عەرەبییەكەنایەتەوە، زۆری نەخایاند شێخ حەسەن بەنا لەو كەش و هەوایەداو لەئەنجامی ژمارەیەك كارلێكی سەر گۆڕەپانەكە دامەزاندنی كۆمەڵەی ئیخوان موسلمینی راگەیاندو كە بڕیاری بلفۆریش خرایە پێگەی راپەڕاندنەوەو فەلەستین دابەشكراو دەوڵەتی ئیسرائیل دروستكرا لە1948 دا. بەجارێك شادەماری شەقامی عەرەبی و ئیسلامی شڵەقاندو رادەی ناسیۆنالیستی بونی ئیسلامییەكانی بەزەقی سەلماندو دوای ئەوەش بەرپابونی جەنگی ساردی نێوان دو بلۆكی خۆراواو شورەوی و حزبە كۆمۆنیستەكانی هەندێك وڵاتی عەرەبی و ئیسلامی چالاكییەكی راگەیاندنی سیاسی لەرادەبەدەریان پیادە كرد لەبەرزكردنەوەی دروشمی مافی كرێكارو جوتیارو، ترسێكی زۆریان خستبوە دڵی دەسەڵات بەدەست و خاوەن مڵكەكانەوە لەلایەكی تریشەوە برەو پێدانێكی دەروێشانەو ئایدۆلۆژیای گەرایی لەبەرژەوەندی شورەویی و پرەنسیپەكانی شۆڕشی سۆشیالیستی ئەم واقعە وایدەخواست كە سازمانەكانی هەواڵگری بلۆكی خۆرئاواش دەستەوسان دانەنیشن، كەوتنە دەربڕینی هەستی دۆستایەتی خۆیان بۆ لایەنە سیاسییە راستگەراو كۆنەپەرست و ناسیۆنالیستەكانی وڵاتانی عەرەب و بگرە یارمەتیدان و پشتگیری كۆنردیشیان لەبەر بەرەكانێی دژە كۆمۆنیستیاندا، كە ئەم خاڵەی دوایی كۆمەڵەی ئیخوان موسلمینیشی گرتەوە، لەكاتی كەمدەستیدا پێشنیاری دەستگیرۆیان كرد، چونكە دژ بەكۆمیۆنیزمن، شایانی باسە لەو دەمەدا حزب و گروپی سیاسی زۆر دادەمەزرێنرا حزبە شوعییەكان، بەعس، دیموكراسی نیشتمانی و تێكڕایشیان نزیكبون لەماركسییەكانەوەو تەوەری بنەڕەتی سیاسیشیان، بەبەرەكانێی ئیمپریالیزم و دۆستایەتی شورەوی روخاندنی ئەو رژێم و دەوڵەتە نوێیانە بو كە لەژێر سەرپەرشتی ئەوروپاییە، سەركەوتوەكانی هەردو جەنگەكەدا دامەزرێنرابون لەسەر بنەمای پارلەمانی و دیموكراسی وەك حكومەتی پاشایەتی عێراق و بەنیازی وەبەرهێنانی نەوتی عێراق و سعودیەو كەنداو فۆسفاتی ئەردەنی و ئەو سیاسەتەی ئەو حزبانە زیانێكی زۆری ئابوری و دارایی و ئاوەدانی لێكەوتەوە بۆ وڵاتەكانیان كە هەموی لەئەنجامی ساوایی عەقڵی سیاسی سەركردەی ئەو بزاوتانە بو، دوای نەبەردی خۆماڵیكردنی نوێكەندی سوێس 1956و دواتریش شەڕی شەش رۆژەی عەرەب ئیسرائیل 1967و داگیكردنی هەندێك لەخاكی وڵاتە عەرەبیە دراوسێكان و پشتگیریكردنی زەبەلاح و لەبنە نەهاتوی بلۆكی خۆراوا بەتایبەتی ئەمریكا لەئیسرائیل چەمكی شەڕی ئیسلام و خاچپەرستی كەوتەوە سەر گۆڕەپان، بەڵام بەرژەوەندی شورەوی تیا بو لەچەند دەرفەتداو واقیعی ناسیۆنالیستی بزاوتە ئیسلامییەكانیش پشتڕاستكردەوە. هەتا ئەو سەردەمە پەیوەندی وڵاتە بەئاین ئیسلامەكان بەجیهانی عەرەب و كێشەی فەلەستینەوە پەیوەندی سۆزی ئاینی روت بو، لەبیرمە كە سوپای عێراق بەشداریكرد لەپەلاماردانی ئیسرائیلدا، چۆن خەڵكی كورد بۆ برا موسوڵمانەكانیان دەگریان و دوعای سەركەوتنیان بۆدەكردن و ماڵ و خوێنیان دەبەخشی بەبێ‌ بەرانبەرو خۆبەخشانە ئەچون شەڕ غەزای جولەكەیان دەكرد، ئەو عەقڵیەتە پێش دو ساڵ سەریهەڵدایەوە، ئەوە بو لایەنە ئیسلامییە كوردەكان لەسەر غەزە نەك لەسەر قەندیل و سوركێو شەنگال و قامیشلۆ، دڵیان گەرمبۆوەو سۆزیان دەربڕی.

جـ-بەسیاسەتكردنی ئیسلام لەخزمەت ناسیۆنالیستیدا

لەئێستاداوا باوە بزاوتە ئیسلامییەكان بەئیسلامی سیاسی ناودەبرێن، بەڵام پێموایە شتێكی راستەقینە بەناوی ئیسلامی سیاسی بونی نیە، چونكە ئیسلام بەپێێ‌ قورئانو ئاینی باوەڕو عەقیدەیە نەك سیاسەت و ئایدۆلۆژیا دەوترێت ئاینی ئیسلام نەك ئاینی سیاسەت و ئەگەر ئیسلام سیاسی و سیاسەت بێت، دەخوازێت هەر مڵكی ئەندامی حزبە ئیسلامییەكان بێت و هەرچی نازناوی سیاسی پێوە نەبێت وادیارە ئیسلام نەبێت، دوایش نییە، ئەوەیە ئیسلام رەهەندی گشتگیری هەیەو تایبەت نیە بەگروپ و تاقم و ئەشێت لەدەرەوەی وڵاتانی ئیسلامدا كەسایەتی سیاسی و ئەكادیمی بێت و پشتگیری لایەنە ئیسلامییەكان بكات لەبەر هەر هۆیەك و موسوڵمانیش نەبێت و مەرجیش نییە هەر كەس لەناو بزوتنەوەیەكی ئیسلامی سیاسی كار بكات ئیتر باوەڕ – ئیمانی بەو ئاینە هەبێت، خودی ئیمان هەستێكی شاراوەیە هەر چەند زۆرجار لەكردەوەدا رەنگدەداتەوە، لەولاشەوە دوڕو (منافق) هەیە كە زمان و دڵیان لەیەك جیایەو ئیسلامێتییەكەیان هەر روكەشی و خۆسازدانەو باوەڕی لەگەڵدا نییە، ئەوەیە لەقورئاندا هاتوە (قل لم تؤمنوا ولكن قولو اسلمنا) ئیسلام و ئیمان جیاوازن، ئەشێت هەردوكیان لەكەسێكدا كۆببنەوەو كۆیش نەبونەوە، ئیسلامی باوەڕ ِپەیوەندی بەسیاسەتەوە نییەو چەماندنەوەی هیچ پرەنسیپێكی ئاینیش بۆ هەر مەبەستێكی دنیایی ناڕەوایە فڕی بەئاینەكەوە نییە، وتراوە (لەهەر كوێ‌ سیاسەت هەبێت ئاین نابێت و پێچەوانەوەكەشی ڕاستە) ئیتر ئیسلامی چی لەگەڵ سیاسەتدا؟! لەبەر ئەوە ئیسلامی سیاسی ئەوانە ئایدۆلۆژێكێكی داخراوە وەك ئەو هەمو ئایدیۆلۆژیا داخراوانەی دنیا كە هەزاران باكگراوندی تێكنان و وێرانكردنی بەرهەمی شارستانێتی مرۆڤایەتیان لێكەوتۆتەوە لەمێژوش و لەئێستایشداو موسڵمانانیش پێویستیان بەو نەهامەتییانە نییەو ئیتر بەناوی ئیسلامەوە ساغیان نەكەنەوە بەسەر موسڵماناندا لەسەر بنەمای رادیكاڵی و تاكلایەنەی و هەرەمی كاریزمایی كەس، دەق، ئایدیۆلۆژیا، پیرۆزكردن لەلایەن گروپ و كەسانێكەوە كە هەمو هزرو شتێكی بەرانبەر ئەوی دیكە رەتدەكەنەوەو لەباتی خەڵك بیردەكەنەوەو گوایە چارەسەری هەمو نەخۆشییەكی كۆمەڵگەیان پێیوایەو لەواقیعیشدا خەریكی دامەزراندنی رژێمێكی سیاسی هەرەمی بن لەمۆدیلی سیستمەكانی سعودی، مەلا عومەر، ئێران ، عێراقی باشورو ویلایەتی فەقیهی وەك ئاماژەپێكرا ناوبردنی ئەم بزاوتە ئیسلامییانە ئەگەر وەك واقیع مامەڵەیان لەگەڵ بكرێت ئەبێت بەموسڵمانە حزبییەكان ناوببرێن، چونكە لەروی فەلسەفییەوە راستڕەو ئیلام خۆشی وەك ئاین عیبادەت، (تدین)ی، پێویستی بەبزاوت و حزب و تاقمی سیاسی نییەو پێویستی بەكەمكردنەوەی جیاوازییە مەزهەبییەكان هەیەو كۆتایی هێنانە بەدوژمنایەتی و دوبەرەیی نێوان ئاخودو مەلاكان، لەیەكەم رۆژەوە تا ئێستا لەسەر ئاین و نەلەسەر قورئان نەبوە.

وتمان ئیسلام پێویستی بەزاوتی حزبی و ئۆرگانیكی نییە لەسەرشێوەی حزبە ئایدۆلۆژییە سیاسی و عەلمانییەكان لەبەر ئەوە بو كە:

1- هێزی مەعنەوی و رۆحی و مادی ئاینی ئیسلامی لەسەریەك دەقی و یەك فۆڕمی قورئان وەستاوە، نەك لەسەر ژمارەی زۆرو بۆری مەزهەب و حزبە ئیسلامییەكانك كە لەیەك ماڵدا سـێ‌ برا لەیەك دایك و باوك، یەك ئاین، یەك مەزهەب، یەك زمان سـێ‌ حزبی ئیسلامی لەدژی یەكتر پێكبێن و هەر كەسە كیسەو بودجەو میلیشای خۆی هەبێت!
2- بزاوتە ئیسلامییەكانی ناوخۆی وڵاتانی عەرەبی كێشەی مەركەزییان هەیە كە ئاقاری خەباتیان ئاراستە دەكات، هەرچەندە روكەشەكەش ئیسلامی بێت كە ئەوە مافی خۆیانە، چونكە خودی ئیسلام بەشێكی بەرچاو بنەڕەتی و مێژویی و شانازی و هزرو كاڵچەری ئەو نەتەوەیەو سەركەفی هەموشی وەك خۆیان دەڵێن هەر كێشە مەرهەزبییەكەیانە كێشەی فەلەستین كە دۆزێكی ناسیۆنالیستی روتەو تێكڕای بزواتە ئیسلامییەكانی وڵاتە عەرەبیەكان بەشیعەو سونەیانەوە بزاوتێكی ناسیۆنالیستی (pan arabic)ەو بەبانگەشەی ئیسلامی تەڵاكراوە بۆ نمونە شیعەو سوننەی عەرەبی عێراق لەهیچ پرسێكدا رێكناكەون كەچی لەپرسی نەیاریكردنی كوردا یەك رای شۆفێنیستیان هەیەو ئەو تەلا بۆیەیش هەر لەپێناوی دەستبەركردنی سۆزو پشتگیری موسلمَانە ناعەرەبەكان (موالی)و بگرە بۆ رامكردنیشیان لسەر قبوڵ كردنی باڵادەستبونی عەرەب وەك مافێكی ئاسمانی، تا ئێستا كام بزاوتی عەرەبی ئیسلامی و رێكخراوەكانیان بەشدارییەكی جگەر گۆشانی كرد لەبەدەمەوە چونی نەهامەتییەكانی مرۆڤییەتی ئەم سەردەمەدا؟ بۆ پشتگیری پرۆسەی بەرەنگاربونەوەی ئایدز تیۆریستەكانیان یارمەتیدانی پرۆسەكەیان تحریم كرد گوایە ئەو پەتایە لەكاری سێكسییەوە تەشەنە دەكات، بەڵام خۆ قوربانییەكانی ئەنفال و هەڵەبجە لەسێكس و ئایدزەوە نەبون خێر بو هەرچی توانایان هەبو خستبویانە بەردەستی سەدام بۆ ریشەكێشكردنی كورد؟ وەك لێی قەوما ئیسلامییەكان لەپێش هەمو لایەكەوە هاتن بۆ یارمەتیدانی، پەتای هایتی سرشوتی بو، چین و خۆرهەڵاتی ئاسیای ئینفلۆنزا بو، مەرگەساتی تسۆنامی هەر سروشتی بو، رۆچونی دورگەی بالی ئەندۆنوسی سروشتی بو، دانیشتوانی درافۆر موسڵمانن، ئایدزیان نییە، باشوری سۆدان دەیان ساڵە گیرۆدەی جیاوازكاری رەگەزی و ئاین بەدەست باكورەوە كە تا ئێستاش بەش بەحاڵی ناوی نەتەوەیی ئەو گەلە، خاكەكەی حكومەتەكەی ناوی چی ئەبێت؟ هەر نازانم ئێمەی كورد گیرۆدەی ژێر دەستی سـێ‌ رژێمی ئیسلامی سپی ئاسیایی شیعەو سوننەین، بەڵام داگیركەری ئەوان رژێمێكی ئیسلامی ئەفریقی رەشی سوننەیە نزیكەی 200 ساڵە ئەو پێست رەشە چارە رەشانە هێندە لەژێر بەرداشی موسڵمانەكانی باكوردا هاوڕان و پروسكی ساغیان نەماوە، ئەو هەمو روبارە خوێنەی كە لەدوای دوەم جەنگی جیهانی بەناحەق لەمیللەتانی ئازادیخوای ئاسیاو ئەفریقاو ئەمریكای لاتینی رژێنرا لەپێناوی دیموكراسی و ژیانێكی شایەنی بەمرۆڤ . عەبدولكەریم زیدان و د.قەرزاوی و هابیرەكانیانی نەبوزواند كە بەیاننامەیەكی تەحریمی خوێنڕشتنی ئەو گەلانە دەربكەن تەنها بۆ فەلەستیینەكان نەبێت؟! 

ئیتر ئەگەر ئەو بزاوتە ئیسلامییانەی وڵاتانی عەرەب پان عەرەبیك- عروبەوی نەبن ئەی لەروی پراكتیك و رەفتارەوە دور لەبریق و باقی مەزهەبی و میدیا چی نازناوێكی دیكە رێكی باڵای ئەوانە؟

ئێستاش لەسەر زەمینەی كوردستانی ئیسلامییەكانی لای خۆشمان هەر هەڵوێستی رارایی و دو دڵیان هەبوە لەهەر مەسەلەیەكدا كە پێچەوانەی هەڵوێستی هاوكاری و تەواوكاری عەرەبی و ئیسلامی بوبێت، سەیر نییە وادەردەكەوێت كە زۆربەی رێكخراوە ئیسلامییەكانی دەرەوەی نیشتمانی عەرەب هەر جۆرێك بوە لەپێڕەوی مەرجعیەتی لایەنە سیاسییە عەرەبییە سوننەكان، بەڵام ئەمانە وەك پێڕەوانی مەزهەبەكانی تر بوێرانە وەلای خۆیان راناگەیەنن.

نوێترین


کاریکاتێر

وێنەهەواڵ

© 2016 Dwryan.net. All Rights Reserved.